Model Context Protocol (MCP) چیست ؟

فرض کنید یک دستیار هوش مصنوعی می‌خواهد به فایل‌ها، پایگاه داده یا ابزارهای مختلف وصل شود. اگر هر سرویس روش کاملاً جداگانه‌ای داشته باشد، اتصال‌ها پیچیده می‌شوند. Model Context Protocol یا MCP استانداردی باز برای ایجاد یک روش مشترک در اتصال برنامه‌های AI به داده و ابزارهای بیرونی است.

یک تشبیه ساده، USB برای وسایل جانبی است: USB باعث نشد همه دستگاه‌ها یکی شوند، اما روش استانداردی برای اتصال ایجاد کرد. MCP هم تلاش می‌کند میان برنامه هوش مصنوعی و سرویس‌هایی که داده یا ابزار ارائه می‌کنند، زبان مشترک‌تری بسازد.

در MCP، یک Server می‌تواند چیزهایی مثل Resources، Tools یا Promptهای آماده را در اختیار Client قرار دهد. مثلاً یک ابزار می‌تواند جست‌وجوی پایگاه داده باشد و یک Resource می‌تواند محتوای یک فایل یا سند باشد.

MCP خودش مدل هوش مصنوعی نیست و به‌تنهایی Agent هم محسوب نمی‌شود. این پروتکل بیشتر لایه اتصال است؛ مدل یا برنامه تصمیم می‌گیرد چه چیزی را بخواند یا کدام ابزار را در چهارچوب دسترسی‌هایش استفاده کند.

همین اتصال به ابزارها موضوع امنیت را مهم می‌کند. اگر یک Tool توانایی تغییر فایل یا اجرای عملیات حساس داشته باشد، برنامه باید مجوز، تأیید کاربر و محدوده دسترسی را جدی بگیرد.