واژه نامه عصر متاورس

کیف پول‌های سنتی اتریوم معمولاً به یک کلید خصوصی وابسته‌اند: اگر کلید درست باشد، تراکنش معتبر است. Account Abstraction یا انتزاع حساب ایده‌ای است برای اینکه قوانین یک حساب انعطاف‌پذیرتر و قابل‌برنامه‌ریزی شوند.فرض کنید به‌جای اینکه کیف پول ...

گاهی بعد از یک دوره افت، قیمت برای مدتی در محدوده نسبتاً آرامی حرکت می‌کند و خریداران و فروشندگان در حال جابه‌جایی دارایی هستند. در تحلیل بازار به بعضی از این دوره‌ها Accumulation یا فاز انباشت گفته می‌شود؛ یعنی دوره‌ای که بخشی از فعالان با...

برای اینکه کسی بتواند برای شما رمزارز بفرستد، به مقصدی نیاز دارد. Address یا آدرس بلاکچین شناسه‌ای است که برای دریافت دارایی یا تعامل با یک حساب و قرارداد در شبکه استفاده می‌شود.می‌توانید آدرس را تا حدی شبیه شماره حساب تصور کنید: معمولاً می...

آدرس‌های بلاکچینی طولانی‌اند و خیلی از کاربران فقط چند کاراکتر اول و آخر آن‌ها را نگاه می‌کنند. Address Poisoning یا مسموم‌سازی آدرس کلاهبرداری‌ای است که با ظاهر کردن یک آدرس بسیار شبیه به آدرسی آشنا در تاریخچه تراکنش، کاربر را به کپی کردن ...

تا امروز بیشتر کیف پول‌ها منتظر بودند انسان دکمه‌ای بزند و تراکنشی را تأیید کند. با گسترش AI Agentها، یک الگوی جدید در حال شکل‌گیری است. Agentic Wallet یا کیف پول عامل‌محور به مدلی گفته می‌شود که یک عامل هوش مصنوعی می‌تواند در محدوده‌ای مشخ...

فرض کنید به یک دستیار هوشمند بگویید: «هر روز چند سایت را بررسی کن، اطلاعاتشان را با هم مقایسه کن و اگر شرایط خاصی اتفاق افتاد به من خبر بده.» اگر این سیستم فقط یک جواب متنی ندهد و بتواند برای رسیدن به هدف چند مرحله کار انجام دهد، با چیزی شب...

اگر یک مدل در سه سؤال خوب جواب داد، آیا می‌توانیم بگوییم برای محصول آماده است؟ نه لزوماً. AI Evaluation یا Evals یعنی مدل یا سیستم هوش مصنوعی را با مجموعه‌ای از مثال‌ها و معیارهای مشخص آزمایش کنیم تا بفهمیم واقعاً چقدر خوب عمل می‌کند.مثلاً ...

تصور کنید یک AI Agent اجازه دارد ایمیل بفرستد یا اطلاعاتی را تغییر دهد. منطقی نیست هر تصمیم مدل بدون کنترل اجرا شود. AI Guardrails مجموعه‌ای از بررسی‌ها و محدودیت‌ها هستند که کمک می‌کنند ورودی، خروجی یا اقدام‌های سیستم هوش مصنوعی از مرزهای ...

وقتی با ChatGPT، یک ابزار تولید تصویر یا یک دستیار هوشمند کار می‌کنید، پشت صحنه معمولاً چیزی به نام AI Model یا مدل هوش مصنوعی قرار دارد. مدل را می‌توان بخش اصلی یک سیستم هوش مصنوعی دانست که از الگوهای موجود در داده‌ها یاد گرفته و بر اساس و...

فرض کنید یک پروژه تازه راه افتاده و می‌خواهد توکنش را بین گروهی از کاربران پخش کند. Airdrop یا ایردراپ یعنی توزیع توکن یا دارایی دیجیتال میان تعدادی کیف پول، معمولاً بدون خرید مستقیم آن توکن.گاهی ایردراپ برای معرفی پروژه انجام می‌شود و گاهی...

گاهی یک پروژه ارز دیجیتال برای کاربران اولیه یا افرادی که از محصولش استفاده کرده‌اند توکن رایگان توزیع می‌کند. به این نوع توزیع معمولاً Airdrop یا ایردراپ گفته می‌شود.حالا تصور کنید بعضی کاربران قبل از اعلام ایردراپ، عمداً شروع می‌کنند به ا...

استیبل‌کوین‌ها تلاش می‌کنند قیمتشان نزدیک یک دارایی مرجع، معمولاً دلار، بماند. بعضی از آن‌ها این کار را با ذخایر مالی انجام می‌دهند؛ اما در Algorithmic Stablecoin یا استیبل‌کوین الگوریتمی بخش مهمی از حفظ قیمت به قواعد نرم‌افزاری، مشوق‌های ا...

فرض کنید به یک برنامه اجازه می‌دهید حداکثر ۵۰ واحد از توکن شما را خرج کند. Allowance همان مقدار مجوز باقی‌مانده‌ای است که یک Spender برای خرج‌کردن توکن ERC-20 از طرف صاحب حساب دارد.این مقدار معمولاً بعد از اجرای تابع Approval یا approve تعی...

در دنیای کریپتو معمولاً Bitcoin را یک طرف و بسیاری از ارزهای دیگر را طرف دیگر قرار می‌دهند. Altcoin یا آلت‌کوین نام عمومی‌ای است که معمولاً برای رمزارزهایی غیر از Bitcoin استفاده می‌شود.خود کلمه Altcoin از ترکیب Alternative و Coin آمده است؛...

فرض کنید در یک صرافی حساب باز می‌کنید. صرافی ممکن است از شما مدارک هویتی بخواهد، بعضی تراکنش‌ها را بررسی کند یا در صورت مشاهده فعالیت غیرعادی اطلاعات بیشتری درخواست کند. بخشی از این کارها می‌تواند زیر مجموعه AML باشد.AML مخفف Anti-Money Lau...

فرض کنید وارد یک بازار می‌شوید اما فروشنده‌ای پشت پیشخوان نیست. به‌جای اینکه منتظر بمانید کسی دقیقاً سفارش مخالف شما را ثبت کند، یک مخزن دارایی وجود دارد و قیمت بر اساس مقدار دارایی‌های داخل آن تغییر می‌کند. AMM یا Automated Market Maker به...

یک سایت می‌گوید برای دریافت جایزه یا فعال کردن یک قابلیت، فقط کافی است در کیف پول روی «تأیید» بزنید. پنجره کیف پول باز می‌شود، اما چیزی که واقعاً درخواست شده دریافت جایزه نیست. Approval Scam یا کلاهبرداری مجوز توکن زمانی است که کاربر با یک ...

فرض کنید یک پلتفرم نوشته است: APR سالانه ۱۲٪. ساده‌ترین برداشت این است که نرخ اعلام‌شده برای یک سال معادل ۱۲ درصد است.مثلاً اگر ۱۰۰ واحد دارایی داشته باشید و نرخ واقعاً در تمام سال ثابت بماند، یک محاسبه ساده با APR دوازده درصد به ۱۲ واحد با...

اگر جایی می‌بینید نوشته شده APY برابر ۱۰٪، این عدد می‌خواهد نشان دهد اگر بازده در طول یک سال دوباره به اصل دارایی اضافه شود و خودش هم بازده ایجاد کند، نتیجه سالانه تقریباً چقدر می‌شود. APY مخفف Annual Percentage Yield و به معنی بازده درصدی ...

گاهی یک دارایی در دو بازار هم‌زمان دقیقاً یک قیمت ندارد. Arbitrage یا آربیتراژ یعنی تلاش برای استفاده از همین اختلاف قیمت میان دو بازار یا دو مسیر معاملاتی.مثلاً فرض کنید یک دارایی در بازار A کمی ارزان‌تر و در بازار B کمی گران‌تر باشد. در ت...

Artificial Intelligence یا هوش مصنوعی نامی کلی برای سیستم‌هایی است که کارهایی را انجام می‌دهند که معمولاً به توانایی‌هایی مثل تشخیص الگو، درک زبان، تصمیم‌گیری یا حل مسئله نیاز دارند.برای مثال، برنامه‌ای که صدای شما را به متن تبدیل می‌کند، س...

در دفتر سفارش یک صرافی، فروشندگان قیمت‌هایی را ثبت می‌کنند که حاضرند دارایی خود را با آن بفروشند. Ask به قیمت پیشنهادی فروش گفته می‌شود. وقتی چند فروشنده وجود دارند، پایین‌ترین Ask معمولاً نزدیک‌ترین قیمت فروش به بازار است.فرض کنید بهترین خ...

وقتی می‌شنوید «بیت‌کوین ATH جدید زد»، منظور این نیست که حتماً بهترین زمان خرید یا فروش رسیده است. ATH مخفف All-Time High و یعنی بالاترین قیمتی که یک دارایی تا آن زمان در سابقه معاملاتی خود ثبت کرده است.مثلاً اگر یک رمزارز قبلاً هیچ‌وقت بالا...

ATL مخفف All-Time Low و به معنی پایین‌ترین قیمتی است که یک دارایی تا آن زمان در سابقه معاملاتی خود ثبت کرده است. اگر یک رمزارز از زمان شروع معامله هیچ‌وقت زیر ۲ دلار نرفته باشد و بعد به ۱.۸ دلار برسد، یک ATL جدید ثبت شده است.ATL بیشتر از ای...

فرض کنید دانشگاهی اعلام می‌کند «این فرد این دوره را گذرانده است». خودِ این اعلام یک ادعا درباره یک موضوع است. Attestation یا اتستیشن در Web3 به ثبت یا امضای یک ادعا درباره فرد، دارایی، رویداد یا داده گفته می‌شود تا دیگران بتوانند منبع و اعت...

دوربین گوشی را به سمت اتاق می‌گیرید و ناگهان یک مبل مجازی روی کف اتاق ظاهر می‌شود؛ طوری که انگار واقعاً همان‌جاست. این مثال ساده‌ای از Augmented Reality یا واقعیت افزوده است: فناوری‌ای که اطلاعات یا اشیای دیجیتال را روی تصویری از دنیای واقع...

وقتی وارد یک بازی آنلاین یا دنیای مجازی می‌شوید، معمولاً چیزی باید نماینده شما در آن فضا باشد. این نماینده می‌تواند یک انسان سه‌بعدی، شخصیت کارتونی یا حتی یک شکل بسیار ساده باشد. به آن Avatar یا آواتار می‌گویند.آواتار لزوماً شبیه ظاهر واقعی...

در بعضی بازارهای آن‌چین، یک تراکنش می‌تواند وضعیت قیمت یا استخر نقدینگی را تغییر دهد و بلافاصله فرصت دیگری ایجاد کند. Backrunning به قرار دادن تراکنشی بعد از یک تراکنش دیگر برای استفاده از اثری گفته می‌شود که تراکنش اول روی وضعیت بازار ایجا...

وقتی جفتی مثل BTC/USD یا ETH/USDT می‌بینید، ترتیب دو دارایی اتفاقی نیست. Base Currency یا ارز پایه، دارایی اول در یک جفت معاملاتی است.مثلاً در BTC/USD، بیت‌کوین ارز پایه و دلار ارز مظنه یا Quote Currency است. اگر قیمت BTC/USD برابر ۶۰٬۰۰۰ ب...

وقتی در اتریوم تراکنش می‌فرستید، بخشی از هزینه Gas را خود پروتکل تعیین می‌کند. Base Fee یا کارمزد پایه حداقل قیمت هر واحد Gas در یک بلاک است که تراکنش باید آن را پوشش دهد.Base Fee عدد ثابتی نیست. اگر بلاک‌های قبلی شلوغ‌تر از سطح هدف باشند، ...

بازار همیشه رو به بالا حرکت نمی‌کند. وقتی قیمت‌ها برای مدتی تحت فشار باشند و فضای کلی بازار بیشتر با کاهش قیمت، احتیاط و بدبینی همراه شود، معمولاً اصطلاح Bear Market یا بازار نزولی را می‌شنوید.نام Bear یا خرس یک استعاره قدیمی بازارهای مالی ...

در Order Book فقط فروشنده‌ها حضور ندارند؛ خریداران هم اعلام می‌کنند حاضرند یک دارایی را با چه قیمتی بخرند. Bid به قیمت پیشنهادی خرید گفته می‌شود. بالاترین Bid معمولاً بهترین قیمت خرید موجود در همان لحظه است.مثلاً اگر خریداران سفارش‌هایی روی...

خیلی از کیف پول‌ها هنگام ساخت حساب مجموعه‌ای از کلمات ساده مثل ۱۲ یا ۲۴ کلمه به شما می‌دهند. BIP-39 استانداردی شناخته‌شده برای تبدیل داده تصادفی به یک عبارت کلمه‌ای قابل‌نوشتن و سپس ساخت Seed از آن است.هدف این است که پشتیبان‌گیری از یک کیف ...

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، Bitcoin یا بیت‌کوین نوعی پول دیجیتال است که برای کارکردن به بانک مرکزی، شرکت یا مدیر واحد نیاز ندارد. افراد می‌توانند بیت‌کوین را از طریق اینترنت برای یکدیگر ارسال کنند و شبکه‌ای از کامپیوترها صحت تراکنش‌ها را ...

اگر بیت‌کوین را یک شبکه جهانی در نظر بگیریم، Bitcoin Core یا بیت‌کوین کور یکی از مهم‌ترین نرم‌افزارهایی است که به کامپیوترها اجازه می‌دهد مستقیماً در این شبکه شرکت کنند. این نرم‌افزار متن‌باز است و می‌تواند نقش یک نود کامل بیت‌کوین را اجرا ...

اگر درباره بیت‌کوین دنبال اخبار بازار کرده باشید، احتمالاً هر چند سال یک‌بار نام Bitcoin Halving یا هاوینگ بیت‌کوین را زیاد می‌شنوید. هاوینگ اتفاقی در خود شبکه Bitcoin است که پاداش تازه‌ای را که از راه استخراج هر بلاک وارد چرخه می‌شود، نصف ...

وقتی کسی ایده‌ای برای تغییر یا بهبود بیت‌کوین دارد، نمی‌تواند به‌تنهایی تصمیم بگیرد و شبکه را تغییر دهد. یکی از راه‌های رسمی مطرح‌کردن چنین ایده‌هایی Bitcoin Improvement Proposal یا BIP است؛ یعنی «پیشنهاد بهبود بیت‌کوین».یک BIP معمولاً سندی...

Blacklist یا فهرست مسدودسازی مجموعه‌ای از آدرس‌ها، حساب‌ها یا شناسه‌هایی است که یک سیستم اجازه تعامل مشخصی به آن‌ها نمی‌دهد.در دنیای کریپتو این مفهوم می‌تواند در چند جا دیده شود. یک سرویس متمرکز ممکن است حسابی را مسدود کند؛ یا قرارداد یک تو...

تصور کنید قراردادی را امضا کنید که متنش را نمی‌توانید بخوانید و فقط به شما گفته‌اند «تأیید کن». Blind Signing یا امضای کور در کریپتو یعنی امضاکردن داده‌ای که کیف پول نمی‌تواند معنی آن را به شکل قابل‌فهم برای شما نمایش دهد.این وضعیت بیشتر هن...

در اتریوم جدید ممکن است کلمه Blob را کنار Rollup و Layer 2 ببینید. Blob را می‌توان یک بسته بزرگ داده تصور کرد که برای انتشار داده Rollupها طراحی شده و هزینه آن از گذاشتن همان حجم داده در فضای معمول تراکنش‌ها کمتر است.EIP-4844 این نوع داده ر...

اگر بلاکچین را یک دفتر ثبت دیجیتال تصور کنیم، Block یا بلاک شبیه یک صفحه یا بسته جدید از اطلاعات است که به این دفتر اضافه می‌شود.در شبکه‌هایی مثل Bitcoin و Ethereum، تعداد زیادی تراکنش در طول زمان ساخته می‌شوند. شبکه این تراکنش‌ها را در بلا...

وقتی یک تراکنش ارز دیجیتال می‌فرستید، معمولاً کیف پول یک لینک یا شناسه به شما می‌دهد که می‌توانید وضعیت آن را بررسی کنید. سایتی که این اطلاعات عمومی بلاکچین را قابل جستجو می‌کند Block Explorer یا کاوشگر بلاک نام دارد.Block Explorer را می‌تو...

هر بلاک در یک بلاکچین فقط مجموعه‌ای از تراکنش‌ها نیست. بخشی کوچک و مهم در ابتدای ساختار بلاک وجود دارد که Block Header یا هدر بلاک نامیده می‌شود و اطلاعات خلاصه‌ای درباره همان بلاک در خود دارد.در بیت‌کوین، هدر بلاک شامل اطلاعاتی مانند هش بل...

Block Height یا ارتفاع بلاک عددی است که جایگاه یک بلاک را در زنجیره نشان می‌دهد.در بسیاری از بلاکچین‌ها، اولین بلاک یعنی Genesis Block در ارتفاع صفر قرار دارد. بلاک بعدی ارتفاع ۱ دارد، سپس ۲ و همین‌طور ادامه پیدا می‌کند. بنابراین وقتی می‌گو...

شبکه‌های بلاکچینی برای کسانی که در ساخت و تأیید بلاک‌ها مشارکت می‌کنند معمولاً مشوق اقتصادی دارند. Block Reward یا پاداش بلاک به پاداشی گفته می‌شود که در ارتباط با تولید یک بلاک به مشارکت‌کننده شبکه می‌رسد.در بیت‌کوین، ماینری که یک بلاک معت...

Block Time یا زمان بلاک معمولاً به فاصله زمانی میان ساخته‌شدن بلاک‌های جدید در یک بلاکچین اشاره دارد.برای مثال در بیت‌کوین، پروتکل طوری طراحی شده که بلاک‌ها در بلندمدت به‌طور متوسط تقریباً هر ۱۰ دقیقه پیدا شوند. اما این یعنی «میانگین»، نه ا...

اگر چند نفر بخواهند یک دفتر حساب مشترک داشته باشند، یک راه این است که دفتر دست یک نفر باشد و بقیه به او اعتماد کنند. Blockchain یا بلاکچین ایده دیگری دارد: نسخه‌ای از اطلاعات بین چندین کامپیوتر شبکه نگهداری می‌شود و تغییرات طبق قوانین مشترک...

بلاکچین پر از تراکنش، Event و داده‌های خام است، اما پیدا کردن پاسخ‌هایی مثل «این کاربر چه NFTهایی دارد؟» از روی داده خام همیشه ساده نیست. Blockchain Indexing فرایندی است که داده‌های بلاکچین را خوانده، پردازش و به شکلی مرتب ذخیره می‌کند تا ج...

یکی از سوءبرداشت‌های رایج این است که «بلاکچین ناشناس است». در بسیاری از شبکه‌های عمومی، تراکنش‌ها قابل مشاهده‌اند. Blockchain Privacy یا حریم خصوصی در بلاکچین به روش‌هایی گفته می‌شود که تلاش می‌کنند اطلاعاتی مثل هویت، مبلغ، ارتباط میان آدرس...

وقتی می‌گوییم «این بلاکچین امن است»، سؤال مهمی باقی می‌ماند: امن از چه نظر؟ Blockchain Security یا امنیت بلاکچین مجموعه‌ای از لایه‌هاست؛ از خود شبکه و نرم‌افزار گرفته تا قرارداد هوشمند، کیف پول و رفتار کاربر.مثلاً ممکن است شبکه اصلی به‌خوبی...

BNB دارایی بومی اکوسیستم BNB Chain است. اگر با BNB Smart Chain یا BSC کار کرده باشید، معمولاً برای انجام تراکنش‌ها و پرداخت Gas Fee به BNB نیاز دارید.برای مثال تصور کنید مقداری توکن روی BNB Smart Chain در کیف پولتان دارید و می‌خواهید آن را ...

در دنیای عادی برای گرفتن وام معمولاً به بانک مراجعه می‌کنید. در DeFi بعضی پروتکل‌ها اجازه می‌دهند دارایی دیجیتال را مستقیماً از یک مجموعه قرارداد هوشمند قرض بگیرید. به این کار Borrowing یا وام‌گیری گفته می‌شود.رایج‌ترین مدل این است که ابتدا...

فرض کنید قیمت برای مدتی زیر یک محدوده مشخص متوقف شده و چند بار نتوانسته از آن بالاتر برود. اگر بعداً از آن ناحیه عبور کند، تحلیلگران ممکن است از واژه Breakout یا شکست سطح استفاده کنند.Breakout معمولاً به حرکتی گفته می‌شود که قیمت از یک سطح ...

فرض کنید مقداری دارایی روی شبکه Ethereum دارید، اما می‌خواهید از یک برنامه روی شبکه دیگری استفاده کنید. این دو شبکه معمولاً دفتر و قوانین جداگانه‌ای دارند و دارایی نمی‌تواند مثل انتقال بین دو صفحه یک سایت مستقیماً از یکی به دیگری بپرد. Brid...

Bridge یا پل بلاکچینی برای جابه‌جایی ارزش یا پیام میان شبکه‌هایی استفاده می‌شود که به‌طور طبیعی یکدیگر را نمی‌شناسند. Bridge Exploit زمانی است که یک ضعف در قرارداد، اعتبارسنجی پیام، کلیدها یا طراحی امنیتی پل مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد و د...

وقتی وارد یک DApp می‌شوید و مرورگر از شما می‌خواهد کیف پول را Connect کنید، معمولاً یک Browser Wallet یا کیف پول مرورگری در میان است. این نوع کیف پول به شکل افزونه یا قابلیت داخل مرورگر در دسترس است و ارتباط با سایت‌های Web3 را ساده می‌کند....

هیچ نرم‌افزاری را نمی‌توان فقط با گفتن «امن است» واقعاً امن دانست. یکی از راه‌های پیدا کردن ضعف‌ها این است که پژوهشگران امنیتی تشویق شوند مشکلات را مسئولانه گزارش کنند. Bug Bounty یا جایزه باگ برنامه‌ای است که برای کشف و گزارش آسیب‌پذیری‌ها...

وقتی بازار برای مدتی با رشد گسترده قیمت‌ها، خوش‌بینی و افزایش توجه همراه می‌شود، اصطلاح Bull Market یا بازار صعودی زیاد شنیده می‌شود. در فارسی گاهی به آن بازار گاوی هم می‌گویند.Bull Market با یک روز سبز یا یک جهش کوتاه قیمت یکی نیست. این اص...

فرض کنید چند فرمانده دور از هم باید روی یک تصمیم مشترک توافق کنند، اما پیام‌ها فقط از راه فرستاده‌ها منتقل می‌شوند و بعضی فرمانده‌ها هم ممکن است اطلاعات غلط بفرستند. Byzantine Generals' Problem یا مسئله ژنرال‌های بیزانسی یک مسئله کلاسیک در ...

نمودار قیمت در بسیاری از صرافی‌ها از مستطیل‌های کوچکی با خط‌های بالا و پایین ساخته شده است. هرکدام از این شکل‌ها یک Candlestick یا کندل هستند و خلاصه حرکت قیمت در یک بازه زمانی مشخص را نشان می‌دهند.مثلاً اگر نمودار روی بازه یک‌ساعته باشد، ه...

CBDC یا ارز دیجیتال بانک مرکزی شکل دیجیتالی پولی است که مستقیماً توسط بانک مرکزی یک کشور صادر می‌شود یا تعهد آن بانک مرکزی محسوب می‌شود.یک تصویر ساده، «اسکناس دیجیتال بانک مرکزی» است. همان‌طور که اسکناس رسمی با پول یک شرکت خصوصی فرق دارد، C...

بعضی بازارها سفارش‌های خرید و فروش کاربران را در یک دفتر مرکزی مرتب می‌کنند. به این مدل Central Limit Order Book یا CLOB گفته می‌شود؛ یعنی دفتر مرکزی سفارش‌های Limit.فرض کنید صدها نفر برای یک دارایی سفارش خرید و فروش گذاشته‌اند. CLOB این سف...

Centralization یا تمرکز یعنی بخش بزرگی از تصمیم‌گیری، کنترل یا زیرساخت یک سیستم در اختیار تعداد محدودی بازیگر باشد.مثلاً اگر فقط یک شرکت بتواند تراکنش‌های یک شبکه را متوقف کند، یا چند سرور محدود تمام داده‌های یک سرویس را نگه دارند، آن بخش ا...

اگر با یک صرافی متمرکز کار کرده باشید، احتمالاً بدون اینکه اسمش را بدانید با بخشی از CeFi یا Centralized Finance روبه‌رو شده‌اید. CeFi یعنی خدمات مالی مرتبط با دارایی‌های دیجیتال که یک شرکت یا نهاد مرکزی بخش مهمی از فرایند را مدیریت می‌کند....

اگر برای خرید رمزارز وارد یک سایت یا اپلیکیشن شوید، حساب بسازید و موجودی خود را داخل همان پلتفرم نگه دارید، احتمالاً با یک CEX یا Centralized Exchange، یعنی صرافی متمرکز کار می‌کنید.در CEX یک شرکت یا مجموعه مرکزی زیرساخت اصلی معامله را مدیر...

کاربر Web3 امروز ممکن است مجبور باشد بداند روی کدام شبکه است، چه توکنی برای Gas لازم دارد و دارایی‌اش در کدام Chain قرار دارد. Chain Abstraction یا انتزاع زنجیره ایده‌ای است برای پنهان کردن بخشی از این پیچیدگی تا کاربر بیشتر روی کاری که می‌...

وقتی یک کیف پول از چند شبکه شبیه به هم پشتیبانی می‌کند، باید راهی وجود داشته باشد تا بداند تراکنش دقیقاً برای کدام شبکه است. Chain ID یا شناسه زنجیره یکی از این شناسه‌هاست.در شبکه‌های سازگار با اتریوم، Chain ID عددی است که شبکه را مشخص می‌ک...

وقتی قیمت روی نمودار حرکت می‌کند، گاهی شکل‌هایی تکرارشونده دیده می‌شود؛ مثلاً مثلث، کانال یا ساختاری شبیه سر و شانه. به چنین شکل‌هایی در تحلیل تکنیکال Chart Pattern یا الگوی نموداری گفته می‌شود.تحلیلگران از این الگوها برای توصیف رفتار قیمت ...

وقتی صفحه یک رمزارز را باز می‌کنید، ممکن است چند عدد متفاوت برای Supply ببینید. Circulating Supply یا عرضه در گردش، برآورد تعداد واحدهایی است که اکنون در دسترس بازار و عموم قرار دارند.فرض کنید یک پروژه در مجموع ۱ میلیارد توکن ساخته، اما بخش...

اگر کیف پول هنگام امضا فقط رشته‌ای از کد و داده نامفهوم نشان دهد، کاربر سخت می‌تواند بفهمد واقعاً چه چیزی را تأیید می‌کند. Clear Signing یا امضای شفاف رویکردی است که جزئیات مهم تراکنش را قبل از امضا به شکل قابل فهم برای انسان نمایش می‌دهد.م...

وقتی توکن‌های تیم یا سرمایه‌گذاران طبق برنامه Vesting آزاد می‌شوند، ممکن است در ابتدای برنامه مدتی هیچ توکنی آزاد نشود. Cliff یا دوره کلیف همین فاصله زمانی اولیه است که قبل از پایان آن، مقدار مشخص‌شده‌ای از توکن هنوز قابل آزاد شدن نیست.فرض ...

در بازار کریپتو کلمه Coin زیاد شنیده می‌شود، اما ساده‌ترین راه فهمش این است: کوین معمولاً دارایی اصلی یک بلاکچین است؛ یعنی همان دارایی‌ای که از ابتدا برای شبکه خودش تعریف شده است.برای مثال BTC کوین اصلی شبکه Bitcoin است و ETH دارایی اصلی شب...

دارایی کریپتویی واقعاً داخل یک فلش یا دستگاه کوچک ذخیره نمی‌شود؛ دارایی روی بلاکچین است. چیزی که باید محافظت شود کلیدی است که اجازه خرج کردن آن را می‌دهد. Cold Storage یا ذخیره‌سازی سرد یعنی نگهداری کلیدها یا فرایند امضا به شکلی که از دستگا...

اگر هدف این باشد که کلیدهای حساس تا جای ممکن از دستگاه‌های آنلاین دور بمانند، از مفهوم Cold Wallet یا کیف پول سرد صحبت می‌کنیم. ایده اصلی این است که فرایند نگهداری یا امضای کلید خصوصی در محیطی با تماس کمتر با اینترنت انجام شود.کیف پول سخت‌ا...

وثیقه را از وام‌های معمولی می‌شناسیم: چیزی باارزش می‌گذارید تا وام‌دهنده مطمئن‌تر باشد بدهی بازپرداخت می‌شود. در DeFi هم همین ایده وجود دارد. Collateral یا وثیقه دارایی‌ای است که برای پشتیبانی از یک بدهی یا موقعیت مالی در پروتکل قرار می‌دهی...

وقتی یک صرافی می‌گوید باید قوانین مشخصی را رعایت کند، وارد بحث Compliance یا انطباق با مقررات می‌شویم. Compliance یعنی یک شرکت یا سرویس فرایندهایش را با قوانین، مقررات و الزاماتی که برای فعالیتش وجود دارد هماهنگ کند.در حوزه کریپتو این موضوع...

یکی از ویژگی‌های جالب DeFi این است که برنامه‌ها می‌توانند مثل قطعات لگو روی هم ساخته شوند. Composability یا ترکیب‌پذیری یعنی یک برنامه بتواند از قراردادها، دارایی‌ها یا خدمات برنامه‌های دیگر استفاده کند و از ترکیب آن‌ها محصول تازه‌ای بسازد....

در مدل‌های ساده استخر نقدینگی، سرمایه LP در تمام محدوده‌های ممکن قیمت پخش می‌شود؛ حتی قیمت‌هایی که شاید هیچ‌وقت بازار به آن‌ها نرسد. Concentrated Liquidity یا نقدینگی متمرکز اجازه می‌دهد تأمین‌کننده نقدینگی سرمایه خود را روی یک بازه قیمتی م...

بعد از اینکه یک تراکنش را ارسال می‌کنید، ممکن است کیف پول مدتی عبارت Pending نشان دهد و بعد تعداد Confirmationها بیشتر شود. Confirmation یا تأیید تراکنش یعنی تراکنش وارد سابقه مورد پذیرش شبکه شده و با ادامه ساخت بلاک‌ها، برگشت‌دادن آن سخت‌ت...

اگر هزاران کامپیوتر نسخه‌ای از یک بلاکچین را نگهداری کنند، یک سؤال مهم پیش می‌آید: از کجا بفهمند کدام تراکنش و کدام نسخه از سابقه معتبر است؟ Consensus یا اجماع مجموعه سازوکارهایی است که کمک می‌کند اعضای شبکه روی وضعیت معتبر بلاکچین هماهنگ ب...

Ethereum بعد از The Merge را می‌توان به دو بخش همکاری‌کننده تصور کرد: یک بخش تراکنش‌ها و قراردادها را اجرا می‌کند و بخش دیگر کمک می‌کند شبکه روی زنجیره معتبر و بلاک‌های درست به توافق برسد. Consensus Layer یا لایه اجماع بخش دوم این معماری اس...

وقتی با یک مدل هوش مصنوعی صحبت می‌کنید، مدل نمی‌تواند بی‌نهایت متن، فایل و سابقه گفتگو را هم‌زمان جلوی خودش داشته باشد. مقدار اطلاعاتی که در یک نوبت می‌تواند در نظر بگیرد با مفهومی به نام Context Window یا پنجره زمینه مرتبط است.یک میز کار ر...

در Ethereum همه آدرس‌ها یک نوع رفتار ندارند. بعضی حساب‌ها مستقیماً با کلید خصوصی کنترل می‌شوند و بعضی دیگر کد دارند. Contract Account یا حساب قراردادی، حسابی در اتریوم است که رفتار آن توسط کد قرارداد هوشمند تعیین می‌شود.مثلاً یک قرارداد توک...

بازارها معمولاً در یک خط صاف بالا یا پایین نمی‌روند. حتی در یک روند صعودی ممکن است قیمت مدتی عقب‌نشینی کند. به چنین حرکت موقتی، وقتی برخلاف روند یا رشد قبلی باشد، اغلب Correction یا اصلاح قیمت گفته می‌شود.مثلاً اگر یک دارایی در چند هفته رشد...

یک نفر ویدئو می‌سازد، دیگری مدل سه‌بعدی طراحی می‌کند و شخص دیگری لباس آواتار یا تجربه تعاملی می‌فروشد. وقتی افراد بتوانند از تولید محتوای خود مخاطب، درآمد یا فرصت کاری به دست آورند، وارد چیزی می‌شویم که به آن Creator Economy یا اقتصاد سازند...

بلاکچین‌ها را می‌توان مثل چند شهر با خیابان‌ها و قوانین جدا تصور کرد. Cross-chain یا بین‌زنجیره‌ای به ارتباط یا انتقال اطلاعات و دارایی میان دو یا چند بلاکچین مختلف اشاره می‌کند.مثلاً ممکن است یک برنامه بخواهد پیامی از یک شبکه به شبکه دیگر ...

بلاکچین‌ها معمولاً مثل جزیره‌های جدا هستند؛ قرارداد روی یک شبکه به‌طور طبیعی از اتفاقات شبکه دیگر خبر ندارد. Cross-Chain Messaging به فناوری‌هایی گفته می‌شود که امکان انتقال پیام، داده یا دستور میان دو بلاکچین را فراهم می‌کنند.مثلاً یک برنا...

فرض کنید می‌خواهیم یک توکن با قیمت نسبتاً ثابت بسازیم، اما پشت آن به‌جای دلار بانکی، رمزارز قرار دهیم. Crypto-Backed Stablecoin یا استیبل‌کوین با پشتوانه رمزارز از همین ایده استفاده می‌کند.در بسیاری از این مدل‌ها کاربر رمزارزی مثل ETH یا دا...

پولی که داخل اپلیکیشن بانک می‌بینید دیجیتال است، اما معمولاً آن را Cryptocurrency نمی‌نامیم. Cryptocurrency یا رمزارز نوعی دارایی دیجیتال است که مالکیت و انتقال آن با روش‌های رمزنگاری و قوانین یک شبکه دیجیتال مدیریت می‌شود.Bitcoin معروف‌تری...

در کریپتو مدام کلمه‌هایی مثل کلید خصوصی، امضا و Hash می‌بینیم. پشت بسیاری از این مفاهیم علمی به نام Cryptography یا رمزنگاری قرار دارد؛ مجموعه روش‌های ریاضی برای محافظت از اطلاعات، اثبات مالکیت یا بررسی درست‌بودن داده‌ها.یک مثال ساده، امضای...

وقتی رمزارز را داخل حساب یک صرافی متمرکز نگه می‌دارید، ممکن است خودتان کلید خصوصی آن دارایی را در اختیار نداشته باشید. Custodial Wallet یا کیف پول امانی مدلی است که یک سرویس یا متولی کنترل کلیدها را از طرف کاربر بر عهده می‌گیرد.برای کاربر ا...

وقتی دارایی خود را در یک صرافی یا سرویس نگهداری می‌کنید، ممکن است خودتان مستقیماً کلیدی را که تراکنش‌ها با آن امضا می‌شوند در اختیار نداشته باشید. Custody یا امانت‌داری در کریپتو یعنی یک شخص یا سازمان مسئول حفاظت و کنترل عملیاتی دارایی دیجی...

DAI یک استیبل‌کوین با هدف حفظ ارزش نزدیک به یک دلار آمریکا است که از اکوسیستم MakerDAO شکل گرفت؛ پروژه‌ای که امروز با نام Sky شناخته می‌شود. برخلاف استیبل‌کوین‌هایی که یک شرکت برای هر توکن ذخیره دلاری نگهداری می‌کند، DAI از سازوکار وثیقه و ...

فرض کنید یک گروه اینترنتی می‌خواهد برای یک پروژه مشترک تصمیم بگیرد و بخشی از قوانین و دارایی‌هایش را روی بلاکچین مدیریت کند. یکی از ساختارهایی که ممکن است استفاده کند DAO یا Decentralized Autonomous Organization است که معمولاً به فارسی «ساز...

اگر یک DAO برای فعالیت‌هایش پول یا دارایی مشترک داشته باشد، معمولاً این منابع در چیزی که DAO Treasury یا خزانه DAO نامیده می‌شود مدیریت می‌شوند. خزانه را می‌توان حساب یا مجموعه دارایی‌های مشترک سازمان در نظر گرفت.مثلاً یک DAO ممکن است ETH، ...

ظاهر یک DApp ممکن است دقیقاً شبیه یک سایت یا اپلیکیشن معمولی باشد: صفحه دارد، دکمه دارد و با مرورگر باز می‌شود. تفاوت اصلی پشت صحنه است. DApp یا Decentralized Application برنامه‌ای است که بخشی از منطق یا داده مهم آن با یک شبکه غیرمتمرکز مثل...

فرض کنید یک نفر نتیجه یک محاسبه را اعلام کند، اما داده‌هایی را که با آن به نتیجه رسیده پنهان کند. شما نمی‌توانید مستقل بررسی کنید که نتیجه درست بوده است. Data Availability یا دسترس‌پذیری داده در بلاکچین یعنی اطمینان داشته باشیم داده لازم بر...

یک قرارداد هوشمند از دنیای بیرون خبر ندارد. اگر برای محاسبه وام به قیمت BTC/USD نیاز داشته باشد، باید این داده از جایی به آن برسد. Data Feed یا فید داده سرویسی است که یک نوع داده مشخص، مثل قیمت یا نرخ مرجع، را به‌صورت قابل استفاده برای برنا...

DCA مخفف Dollar-Cost Averaging و به روشی گفته می‌شود که در آن به‌جای خرید یک‌جای دارایی، مبلغ مشخصی در فاصله‌های زمانی منظم اختصاص داده می‌شود.مثلاً به‌جای اینکه کسی تمام بودجه فرضی خود را در یک روز وارد بازار کند، ممکن است آن را به بخش‌های...

اگر یک سرویس فقط به یک شرکت، یک سرور یا یک مدیر وابسته باشد، تصمیم‌گیری و کنترل در یک نقطه جمع می‌شود. Decentralization یا تمرکززدایی یعنی پخش شدن بخشی از کنترل، داده یا مسئولیت میان چند مشارکت‌کننده به‌جای وابستگی کامل به یک مرکز واحد.در ب...

یک نکته مهم از همان اول: DID در استاندارد W3C مخفف Decentralized Identifier است، نه Decentralized Identity. DID نوعی شناسه دیجیتال است که برای ساخت سیستم‌های هویت غیرمتمرکز استفاده می‌شود.می‌توانید DID را شبیه یک شناسه منحصربه‌فرد تصور کنید...

در ذخیره‌سازی ابری معمولی، فایل شما روی زیرساخت یک شرکت قرار می‌گیرد. Decentralized Storage یا ذخیره‌سازی غیرمتمرکز مدلی است که نگهداری و دسترسی به داده را میان چند Node یا ارائه‌دهنده توزیع می‌کند تا وابستگی به یک مرکز واحد کمتر شود.IPFS ی...

بانک، صرافی، وام و پس‌انداز را تصور کنید، اما بخشی از کارهایی که معمولاً یک شرکت مالی انجام می‌دهد به برنامه‌های روی بلاکچین سپرده شده باشد. DeFi مخفف Decentralized Finance و به معنی امور مالی غیرمتمرکز است.در DeFi کاربران معمولاً با کیف پو...

در بسیاری از شبکه‌های Proof of Stake لازم نیست هر دارنده توکن خودش یک Validator کامل اجرا کند. Delegation یا واگذاری استیک یعنی کاربر قدرت اقتصادی توکن‌های استیک‌شده خود را به یک Validator اختصاص می‌دهد تا آن Validator با پشتوانه بیشتری در ...

استیبل‌کوین‌ها معمولاً یک قیمت هدف دارند؛ مثلاً یک دلار. وقتی قیمت بازار برای مدتی از این هدف فاصله می‌گیرد، می‌گوییم دارایی Depeg یا دی‌پگ شده است.فرض کنید توکنی قرار است نزدیک ۱ دلار بماند اما در بازار با ۰.۹۲ دلار معامله می‌شود. این فاصل...

DePIN مخفف Decentralized Physical Infrastructure Network و به شبکه‌هایی گفته می‌شود که زیرساخت فیزیکی واقعی را با بلاکچین و مشوق‌های اقتصادی ترکیب می‌کنند.برای مثال، یک شبکه DePIN می‌تواند از افراد مختلف بخواهد دستگاه‌های بی‌سیم، حسگر، فضای...

گاهی معامله‌گر به‌جای خرید خودِ Bitcoin، قراردادی معامله می‌کند که ارزشش به قیمت Bitcoin وابسته است. چنین ابزارهایی در گروه Derivatives یا ابزارهای مشتقه قرار می‌گیرند؛ یعنی ارزش قرارداد از یک دارایی، شاخص یا قیمت دیگر «مشتق» می‌شود.Futures...

در یک صرافی متمرکز معمولاً اول دارایی را به حساب صرافی می‌فرستید و بعد داخل سیستم آن معامله می‌کنید. DEX یا Decentralized Exchange، صرافی غیرمتمرکزی است که معامله دارایی‌های بلاکچینی را معمولاً از طریق قراردادهای هوشمند و کیف پول خود کاربر ...

اگر برای تبدیل یک توکن چند DEX مختلف وجود داشته باشد، پیدا کردن بهترین مسیر می‌تواند سخت شود. DEX Aggregator یا تجمیع‌کننده صرافی غیرمتمرکز، سرویسی است که نقدینگی و قیمت چند DEX را بررسی می‌کند تا مسیر مناسب‌تری برای Swap پیدا کند.فرض کنید ...

در شبکه‌های Proof of Work ماینرها باید با امتحان کردن تعداد زیادی Hash به یک نتیجه معتبر برسند. Difficulty یا سختی شبکه عددی است که نشان می‌دهد پیدا کردن یک بلاک معتبر نسبت به یک سطح مرجع چقدر دشوار است.در بیت‌کوین، بلاک فقط وقتی معتبر است ...

ماینرهای بیت‌کوین برای ساخت بلاک جدید باید یک مسئله محاسباتی را حل کنند. اگر قدرت پردازشی ماینرها خیلی بیشتر یا کمتر شود، بدون یک سازوکار کنترلی سرعت ساخت بلاک‌ها هم می‌تواند تغییر زیادی کند. Difficulty Adjustment یا تنظیم سختی استخراج برای...

هویت ما در دنیای واقعی با چیزهایی مثل نام، عکس، شماره شناسایی یا سابقه آموزشی شناخته می‌شود. در اینترنت هم به راهی نیاز داریم تا مشخص شود یک حساب، کاربر یا سازمان واقعاً همان کسی است که ادعا می‌کند. Digital Identity یا هویت دیجیتال مجموعه ا...

وقتی در کیف پول روی Send می‌زنید، شبکه باید مطمئن شود شخص دیگری از طرف شما درخواست انتقال نساخته است. یکی از ابزارهای اصلی این کار Digital Signature یا امضای دیجیتال است.می‌توانید آن را شبیه امضای دستی تصور کنید، با این تفاوت که به جای شکل ...

فرض کنید یک کارخانه واقعی دارید و نسخه‌ای دیجیتالی از آن می‌سازید که چیدمان دستگاه‌ها، وضعیت تجهیزات و بخشی از داده‌های واقعی کارخانه را هم نشان می‌دهد. این نسخه فقط یک مدل سه‌بعدی زیبا نیست؛ می‌تواند Digital Twin یا دوقلوی دیجیتال باشد.دوق...

DLT یا Distributed Ledger Technology به فناوری‌هایی گفته می‌شود که یک دفتر ثبت مشترک را میان چند عضو یا نود نگهداری و همگام می‌کنند.برای تصور ساده، به‌جای اینکه یک دفتر حساب فقط روی سرور یک شرکت باشد، چند بخش از شبکه نسخه‌هایی هماهنگ از اطل...

در تحلیل بازار، واژه Distribution می‌تواند به دوره‌ای اشاره کند که بخشی از دارندگان بزرگ به‌تدریج دارایی خود را به خریداران دیگر می‌فروشند. Distribution یا فاز توزیع در این کاربرد، تقریباً نقطه مقابل Accumulation است.در روش وایکوف، Distribu...

در پول دیجیتال یک سؤال مهم وجود دارد: چه چیزی جلوی این را می‌گیرد که یک نفر همان دارایی را دو بار خرج کند؟ Double Spending یا دوبار خرج‌کردن یعنی تلاش برای استفاده دوباره از یک واحد دارایی دیجیتال در دو پرداخت ناسازگار.در بیت‌کوین، هر خروجی...

در شبکه‌های اجتماعی کریپتو زیاد می‌بینید کسی بعد از معرفی یک پروژه می‌نویسد DYOR. این عبارت مخفف Do Your Own Research و یعنی «خودت تحقیق کن».منظور این نیست که باید تبدیل به برنامه‌نویس بلاکچین شوید. ایده ساده است: تصمیم خود را فقط بر اساس ح...

قبل از EIP-1559، تخمین کارمزد تراکنش در اتریوم برای بسیاری از کاربران گیج‌کننده بود. EIP-1559 پیشنهادی بود که سازوکار کارمزد تراکنش‌های اتریوم را تغییر داد و Base Fee را وارد شبکه کرد.بعد از این تغییر، هر بلاک یک Base Fee دارد که پروتکل آن ...

کامپیوتر برای مقایسه معنای جمله‌ها به چیزی عددی نیاز دارد. Embedding یا امبدینگ روشی است که متن، تصویر یا داده دیگر را به مجموعه‌ای از عددها تبدیل می‌کند تا شباهت و ارتباط میان آن‌ها راحت‌تر محاسبه شود.فرض کنید سه جمله درباره «کیف پول بیت‌ک...

Emission یا انتشار توکن به روند اضافه شدن واحدهای جدید یک دارایی به عرضه در گردش گفته می‌شود. این انتشار می‌تواند از طریق Mining، پاداش Staking، برنامه‌های تشویقی یا سازوکار Mint انجام شود.مثلاً در یک شبکه ممکن است هر بلاک یا هر بازه زمانی ...

فرض کنید یک پیام دارید که فقط گیرنده مجاز باید بتواند آن را بخواند. Encryption یا رمزگذاری فرایندی است که داده خوانا را با استفاده از یک الگوریتم و کلید به شکلی تبدیل می‌کند که بدون کلید مناسب قابل فهم نباشد.داده اولیه معمولاً Plaintext و ن...

آدرس‌های اتریوم طولانی‌اند و حفظ کردنشان تقریباً غیرممکن است. ENS یا Ethereum Name Service سیستمی نام‌گذاری است که کمک می‌کند یک نام خوانا مثل example.eth به آدرس‌ها و اطلاعات دیگر متصل شود.می‌توان ENS را تا حدی شبیه DNS در اینترنت تصور کرد...

وقتی با یک کیف پول معمولی Ethereum حساب می‌سازید، اغلب با نوعی حساب به نام EOA یا Externally Owned Account روبه‌رو هستید؛ یعنی حسابی که کنترل آن از طریق کلید خصوصی انجام می‌شود.اگر کسی کلید خصوصی مرتبط با EOA را در اختیار داشته باشد، می‌توا...

فرض کنید یک بازی بلاکچینی صد نوع آیتم دارد: سکه، شمشیر، لباس و بلیت. ساخت یک قرارداد جدا برای تک‌تک آن‌ها همیشه بهترین راه نیست. ERC-1155 استانداردی است که اجازه می‌دهد چند نوع توکن در یک قرارداد مدیریت شوند.در یک قرارداد ERC-1155 می‌توان T...

اگر چند توکن مختلف روی Ethereum هرکدام روش کاملاً متفاوتی برای انتقال و نمایش موجودی داشتند، ساخت کیف پول و صرافی بسیار سخت می‌شد. ERC-20 یک استاندارد مشترک برای ساخت توکن‌های قابل‌تعویض روی Ethereum است.قابل‌تعویض یعنی واحدهای یک توکن از ن...

یک بلیت خاص، یک آیتم بازی یا یک اثر دیجیتال ممکن است لازم باشد هویت جداگانه‌ای داشته باشد. ERC-721 استانداردی در Ethereum برای ساخت توکن‌های غیرقابل‌تعویض یا NFT است.برخلاف ERC-20 که واحدهای یک توکن معمولاً هم‌نوع و قابل‌تعویض‌اند، در ERC-7...

اگر تازه وارد دنیای اتریوم شده باشید، دو اسم خیلی شبیه می‌بینید: Ethereum و ETH. Ethereum نام شبکه و پلتفرم است، اما Ether یا ETH دارایی اصلی همان شبکه است. درست مثل اینکه یک کشور و پول رایج آن دو چیز متفاوت باشند.از ETH برای چند کار استفاد...

Bitcoin نشان داد می‌توان دارایی دیجیتال را روی یک شبکه غیرمتمرکز جابه‌جا کرد. Ethereum یک قدم دیگر جلو رفت و پرسید: اگر روی چنین شبکه‌ای بتوان برنامه هم اجرا کرد چه می‌شود؟Ethereum یا اتریوم یک شبکه بلاکچینی قابل‌برنامه‌ریزی است که توسعه‌ده...

Ethereum یک نرم‌افزار واحد نیست که یک شرکت هر زمان خواست آن را تغییر دهد. برای مطرح‌کردن بسیاری از تغییرات و استانداردها، از سندهایی به نام EIP یا Ethereum Improvement Proposal؛ پیشنهاد بهبود اتریوم استفاده می‌شود.یک EIP می‌تواند درباره تغی...

برای اینکه یک قرارداد هوشمند روی Ethereum اجرا شود، همه نودهای شبکه باید بتوانند نتیجه اجرای آن را به شکل یکسان محاسبه کنند. محیطی که این کدها در آن اجرا می‌شوند Ethereum Virtual Machine یا EVM، ماشین مجازی اتریوم نام دارد.می‌توانید EVM را ...

Exchange یا صرافی محلی برای خرید، فروش یا تبدیل دارایی‌هاست. در بازار کریپتو، صرافی جایی است که کاربران می‌توانند مثلاً BTC را با یک ارز دیگر یا یک استیبل‌کوین مبادله کنند.وقتی یک جفت معاملاتی مثل BTC/USDT می‌بینید، صرافی بازاری فراهم کرده ...

وقتی در Ethereum توکن می‌فرستید یا یک Smart Contract را اجرا می‌کنید، بخشی از شبکه باید محاسبه کند این تراکنش چه تغییری در موجودی‌ها و وضعیت قراردادها ایجاد می‌کند. Execution Layer یا لایه اجرا مسئول همین اجرای تراکنش‌ها و مدیریت State اتری...

بعضی کلاهبرداری‌ها برای مدتی کاملاً عادی به نظر می‌رسند: کاربران وارد می‌شوند، پول یا دارایی می‌فرستند و سرویس فعال است. Exit Scam یا کلاهبرداری خروج زمانی است که گردانندگان یک پروژه یا سرویس پس از جمع‌آوری پول، دارایی‌ها را برمی‌دارند یا ن...

AR، VR و MR را زیاد کنار هم می‌بینیم و همین باعث می‌شود یک سؤال ساده پیش بیاید: آیا یک اسم کلی برای همه این فناوری‌ها وجود دارد؟ بله؛ معمولاً از XR یا Extended Reality به‌عنوان چتری برای مجموعه فناوری‌های واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و شکل‌ه...

گاهی بدون اینکه کاری کرده باشید، یک توکن یا NFT ناشناس در کیف پولتان ظاهر می‌شود یا پیامی می‌گیرید که می‌گوید «ایردراپ بزرگی برنده شده‌اید». Fake Airdrop یا ایردراپ جعلی از ظاهر یک هدیه رایگان استفاده می‌کند تا کاربر را به یک سایت، امضا یا ...

ممکن است یک پروژه Market Cap نسبتاً کوچکی داشته باشد، اما عدد بسیار بزرگ‌تری با عنوان FDV کنار آن ببینید. FDV یا Fully Diluted Valuation برآوردی از ارزش شبکه یا توکن است اگر عرضه‌ای که برای محاسبه در نظر گرفته شده با قیمت فعلی ارزش‌گذاری شو...

وقتی در کریپتو می‌گویند «فیات»، منظور معمولاً پول‌های رایج دولتی مثل دلار، یورو یا ریال است. Fiat Currency یا ارز فیات پولی است که ارزش و پذیرش آن به نظام پولی و قانونی یک کشور وابسته است، نه اینکه هر واحد آن قابل تبدیل به مقدار ثابتی طلا ی...

اگر یک توکن دیجیتال تلاش کند ارزشش نزدیک دلار بماند و صادرکننده برای پشتیبانی از آن ذخایر مالی نگه دارد، با مدل Fiat-Backed Stablecoin یا استیبل‌کوین با پشتوانه پول فیات روبه‌رو هستیم.تصویر ساده این است: توکن روی بلاکچین جابه‌جا می‌شود، اما...

وقتی یک تراکنش وارد بلاک می‌شود، هنوز این سؤال باقی است که آیا ممکن است سابقه شبکه تغییر کند و آن بلاک کنار برود؟ Finality یا نهایی‌شدن به میزان اطمینان از این اشاره دارد که یک تراکنش یا بلاک دیگر از سابقه معتبر شبکه برنمی‌گردد.در بعضی شبکه...

گاهی یک مدل عمومی کارهای زیادی بلد است، اما شما می‌خواهید در یک وظیفه مشخص رفتار منظم‌تر و تخصصی‌تری داشته باشد. Fine-tuning یا فاین‌تیون یکی از روش‌هایی است که با آموزش اضافی روی نمونه‌های مناسب، مدل را برای یک کاربرد خاص تنظیم می‌کند.مثلا...

تصور کنید بتوانید مقدار زیادی دارایی قرض بگیرید بدون اینکه از قبل وثیقه بگذارید؛ اما یک شرط عجیب وجود دارد: باید در همان تراکنش بلاکچینی کل وام و هزینه آن را برگردانید. این ایده Flash Loan یا وام آنی است.در پروتکل‌هایی مثل Aave، یک قرارداد ...

فرض کنید یک مجموعه NFT صدها آیتم دارد و صاحبان مختلف هرکدام قیمت فروش خود را گذاشته‌اند. Floor Price یا کف قیمت معمولاً به پایین‌ترین قیمت فروش فعلی در یک مجموعه گفته می‌شود.اگر ارزان‌ترین NFT فهرست‌شده در یک Marketplace با قیمت ۱ ETH باشد،...

قیمت یک توکن ناگهان بالا می‌رود، همه درباره‌اش حرف می‌زنند و شما حس می‌کنید اگر همین الان کاری نکنید یک فرصت بزرگ را از دست می‌دهید. این احساس همان چیزی است که در بازار با نام FOMO یا Fear of Missing Out، ترس از جا ماندن شناخته می‌شود.FOMO ...

کلمه Fork در انگلیسی یعنی «چنگال» و تصویرش برای بلاکچین هم مفید است: یک مسیر به دو شاخه تقسیم می‌شود. Fork در بلاکچین به حالتی گفته می‌شود که مسیر زنجیره یا قواعد نرم‌افزار از یک نقطه به شکل متفاوتی ادامه پیدا کند.گاهی این اتفاق موقتی است. ...

فرض کنید سفارش مهمی هنوز اجرا نشده، اما کسی از وجود آن باخبر می‌شود و معامله خودش را طوری جلو می‌اندازد که قبل از شما اجرا شود. Front Running در بلاکچین به حالتی گفته می‌شود که یک بازیگر با استفاده از اطلاعات مربوط به تراکنش در انتظار، تراک...

در کریپتو ممکن است خبری ترسناک پخش شود و ناگهان همه درباره سقوط یک پروژه حرف بزنند. گاهی اطلاعات درست است و گاهی شایعه یا ادعایی بدون مدرک. اصطلاح FUD از Fear, Uncertainty and Doubt می‌آید؛ یعنی ترس، عدم‌قطعیت و تردید.این کلمه معمولاً برای ...

Full Node یا نود کامل نرم‌افزاری است که قوانین یک بلاکچین را خودش بررسی می‌کند و برای معتبر دانستن بلاک‌ها و تراکنش‌ها فقط به گفته یک سرویس دیگر تکیه نمی‌کند.در بیت‌کوین، Full Node بلاک‌های دریافتی را طبق قوانین شبکه اعتبارسنجی می‌کند. اگر ...

اگر فقط نمودار قیمت را کنار بگذاریم و بپرسیم «این پروژه اصلاً چه چیزی ساخته و چرا ممکن است ارزش داشته باشد؟» وارد حوزه Fundamental Analysis یا تحلیل فاندامنتال شده‌ایم.تحلیل فاندامنتال تلاش می‌کند یک دارایی یا پروژه را از روی عوامل پایه برر...

قراردادهای Perpetual تاریخ سررسید ندارند؛ پس یک سازوکار لازم است تا قیمت آن‌ها خیلی از بازار اصلی دارایی فاصله نگیرد. Funding Rate یا نرخ فاندینگ بخشی از همین سازوکار است.در بسیاری از بازارهای پرپچوال، در زمان‌های مشخص پرداختی میان دارندگان...

یک اسکناس هزار تومانی را تصور کنید: اگر آن را با اسکناس هزار تومانی دیگری عوض کنید، ارزش اسمی شما تغییر نمی‌کند. Fungible Token یا توکن قابل‌تعویض هم توکنی است که واحدهای هم‌نوع آن از نظر استاندارد و مقدار، قابل جایگزینی با یکدیگرند.مثلاً ا...

Futures یا قرارداد آتی قراردادی است که ارزش آن به یک دارایی پایه وابسته است و برای معامله قیمت آن در آینده استفاده می‌شود. در بازار کریپتو وقتی Futures معامله می‌کنید، الزاماً خودِ BTC یا ETH را مثل بازار Spot نمی‌خرید.در مدل سنتی قرارداد آ...

GameFi ترکیبی از Gaming و Finance است و به بازی‌هایی اشاره می‌کند که از بلاکچین، توکن یا دارایی‌های دیجیتال در اقتصاد بازی استفاده می‌کنند.در یک بازی GameFi ممکن است آیتم‌ها به شکل NFT باشند، بازیکن توکن دریافت کند یا بخشی از اقتصاد بازی در...

وقتی در Ethereum توکن می‌فرستید یا با یک قرارداد هوشمند کار می‌کنید، شبکه باید برای پردازش درخواست شما کار محاسباتی انجام دهد. Gas واحدی برای اندازه‌گیری این کار است و Gas Fee هزینه‌ای است که برای استفاده از منابع شبکه پرداخت می‌کنید.یک مثا...

در Ethereum هر تراکنش مقدار مشخصی کار محاسباتی لازم دارد. قبل از اجرا باید سقفی مشخص شود تا شبکه بداند تراکنش حداکثر چه مقدار Gas اجازه مصرف دارد. این سقف Gas Limit یا حد گس نامیده می‌شود.یک مثال ساده، تعیین سقف هزینه برای یک کار است. اگر ا...

اگر Gas را مقدار کار محاسباتی یک تراکنش بدانیم، سؤال بعدی این است که هر واحد از این کار چقدر هزینه دارد. Gas Price اصطلاحی برای قیمت هر واحد Gas است و معمولاً با واحدهایی مثل Gwei بیان می‌شود.در نسخه‌های قدیمی‌تر Ethereum کاربر بیشتر با یک ...

اگر یک سیستم هوش مصنوعی بتواند با دریافت دستور شما محتوای تازه تولید کند، معمولاً با Generative AI یا هوش مصنوعی مولد روبه‌رو هستیم. این محتوا می‌تواند متن، تصویر، صدا، ویدئو یا حتی کد باشد.مثلاً وقتی می‌نویسید «یک داستان کوتاه درباره سفر ب...

Genesis Block یا بلاک جنسیس اولین بلاک یک بلاکچین است؛ نقطه‌ای که تاریخ آن زنجیره از آن آغاز می‌شود.در یک زنجیره معمولی، هر بلاک به بلاک قبلی اشاره می‌کند. اما اولین بلاک چیزی قبل از خودش ندارد، بنابراین Genesis Block یک حالت ویژه و از پیش ...

هر پروژه‌ای بالاخره باید درباره تغییراتش تصمیم بگیرد: چه قابلیتی اضافه شود، پارامترها چگونه تغییر کنند یا منابع خزانه کجا مصرف شوند. Governance یا حاکمیت به سازوکاری گفته می‌شود که مشخص می‌کند این تصمیم‌ها چگونه پیشنهاد، بررسی، رأی‌گیری و ا...

در بسیاری از DAOها یا پروتکل‌های غیرمتمرکز، تغییرات مهم با یک پیام ساده در گروه انجام نمی‌شوند. ابتدا ممکن است یک Governance Proposal یا پیشنهاد حاکمیتی مطرح شود تا اعضا درباره آن تصمیم بگیرند.برای مثال یک DAO می‌خواهد بخشی از Treasury را ب...

بعضی پروژه‌های Web3 برای مشارکت کاربران در تصمیم‌گیری از توکن استفاده می‌کنند. Governance Token یا توکن حاکمیتی توکنی است که می‌تواند به دارنده آن حق یا قدرت مشارکت در فرایند Governance بدهد.برای مثال دارندگان ممکن است درباره یک Proposal رأ...

قیمت Gas در اتریوم معمولاً با عددهایی مثل 1 Gwei یا 20 Gwei نمایش داده می‌شود. Gwei یک واحد کوچک برای اندازه‌گیری ETH است که نوشتن هزینه‌های بسیار ریز را ساده‌تر می‌کند.هر ۱ ETH برابر با یک میلیارد Gwei است. یعنی 1 Gwei برابر با 0.000000001...

گاهی یک مدل هوش مصنوعی پاسخی می‌دهد که خیلی مطمئن و مرتب به نظر می‌رسد، اما بخشی از آن واقعیت ندارد. به این اتفاق در دنیای AI معمولاً Hallucination یا توهم مدل گفته می‌شود.مثلاً ممکن است از مدل درباره یک کتاب سؤال کنید و نام نویسنده‌ای را ب...

وقتی گوشی هنگام لمس یک دکمه می‌لرزد یا کنترلر بازی در لحظه برخورد ضربه‌ای به دست شما می‌دهد، دستگاه فقط تصویر و صدا تولید نکرده؛ از Haptics یا بازخورد لمسی هم استفاده کرده است.Haptics مجموعه روش‌هایی است که تلاش می‌کنند حس لمس یا واکنش فیزی...

یک بازی آنلاین را تصور کنید که همه بازیکنان باید از یک نسخه مشخص قوانین استفاده کنند. حالا سازندگان قانونی را عوض می‌کنند که با نسخه قدیمی سازگار نیست. کسانی که نسخه جدید را نصب کنند قوانین تازه را می‌پذیرند و کسانی که روی نسخه قبلی بمانند ...

کیف پول نرم‌افزاری روی موبایل یا کامپیوتر اجرا می‌شود، اما Hardware Wallet یا کیف پول سخت‌افزاری یک دستگاه اختصاصی برای نگهداری کلیدهای رمزنگاری و تأیید امضاهاست.ایده اصلی این است که کلید خصوصی داخل محیط محافظت‌شده دستگاه بماند. وقتی می‌خوا...

Hash یا هش نتیجه‌ای است که یک تابع هش از روی داده تولید می‌کند. می‌توانید آن را شبیه «اثر انگشت دیجیتال» برای اطلاعات در نظر بگیرید.فرض کنید یک متن را وارد تابع هش کنیم و یک رشته مشخص دریافت کنیم. اگر حتی یک حرف از متن تغییر کند، خروجی هش م...

ماینرهای Proof of Work مدام Hashهای جدید محاسبه می‌کنند تا شاید یکی از آن‌ها شرایط لازم برای ساخت بلاک را داشته باشد. Hash Rate یا نرخ هش نشان می‌دهد یک دستگاه، مجموعه‌ای از ماینرها یا کل شبکه در هر ثانیه تقریباً چه تعداد محاسبه Hash انجام ...

وقتی در یک پروتکل DeFi وام می‌گیرید، دیدن چند عدد مختلف ممکن است گیج‌کننده باشد. یکی از مهم‌ترین آن‌ها در پروتکل‌هایی مثل Aave Health Factor یا فاکتور سلامت است؛ عددی که نشان می‌دهد موقعیت وام شما چقدر از محدوده لیکوییدیشن فاصله دارد.خیلی س...

HODL یکی از کلمه‌های معروف فرهنگ کریپتو است و ظاهر عجیبش اتفاقی نیست. این واژه از یک غلط املایی برای HOLD به معنی نگه‌داشتن شکل گرفت و بعد به اصطلاحی رایج برای نگهداری دارایی در بلندمدت تبدیل شد.وقتی کسی می‌گوید «HODL می‌کنم»، معمولاً منظور...

گاهی یک توکن روی DEX قابل خرید به نظر می‌رسد و حتی قیمتش بالا می‌رود، اما کاربران بعداً متوجه می‌شوند فروش یا انتقال آن برایشان ممکن نیست. Honeypot Token به توکن مخربی گفته می‌شود که قرارداد یا محدودیت‌هایش طوری طراحی شده‌اند که ورود آسان ب...

اگر کیف پولی را هر روز روی موبایل یا مرورگر باز می‌کنید و سریع به برنامه‌های Web3 وصل می‌شوید، احتمالاً با مفهوم Hot Wallet یا کیف پول گرم روبه‌رو هستید. کیف پول گرم معمولاً روی دستگاهی کار می‌کند که به اینترنت متصل است.مزیت اصلی آن راحتی ا...

گاهی بهتر است هوش مصنوعی کار را تا یک مرحله جلو ببرد، اما تصمیم نهایی را انسان بگیرد. به این الگو Human-in-the-Loop یا HITL گفته می‌شود؛ یعنی انسان بخشی از چرخه تصمیم یا اجرای سیستم باقی می‌ماند.مثلاً یک AI Agent می‌تواند درخواست بازپرداخت ...

ICO مخفف Initial Coin Offering و روشی برای عرضه اولیه یک توکن به‌منظور جذب سرمایه یا توزیع اولیه آن است. در این مدل معمولاً خود تیم پروژه فروش توکن را برگزار می‌کند.می‌توان آن را شبیه یک پیش‌فروش دیجیتال تصور کرد: پروژه هنوز در مراحل اولیه ...

IDO مخفف Initial DEX Offering و نوعی عرضه اولیه توکن است که از طریق یک صرافی غیرمتمرکز یا Launchpad غیرمتمرکز انجام می‌شود.تفاوت اصلی با ICO این است که در ICO خود پروژه معمولاً فروش را مدیریت می‌کند، اما در IDO بخش مهمی از فرایند روی زیرساخ...

IEO مخفف Initial Exchange Offering و عرضه اولیه توکنی است که فروش آن از طریق یک صرافی متمرکز انجام می‌شود. در این مدل، صرافی بین پروژه و کاربران قرار می‌گیرد و بخشی از فرایند عرضه را مدیریت می‌کند.مثلاً ممکن است صرافی پروژه را بررسی کند، شر...

بعضی تجربه‌های دیجیتال فقط جلوی شما روی یک صفحه هستند؛ بعضی دیگر طوری طراحی می‌شوند که احساس کنید «داخل» محیط قرار گرفته‌اید. به این نوع تجربه معمولاً Immersive Experience یا تجربه غوطه‌ور گفته می‌شود.غوطه‌وری می‌تواند با چند عامل ساخته شود...

فرض کنید به‌جای اینکه دو توکن را داخل کیف پول نگه دارید، آن‌ها را وارد یک استخر نقدینگی می‌کنید تا از معاملات کارمزد بگیرید. اگر قیمت این دو دارایی نسبت به زمانی که وارد استخر شدید تغییر کند، ممکن است ارزش دارایی شما از حالتی که فقط همان تو...

در بازار مشتقه ممکن است قیمت روی یک صرافی برای چند لحظه با قیمت بقیه بازار فرق کند. برای اینکه قرارداد فقط به یک بازار وابسته نباشد، پلتفرم‌ها اغلب از Index Price یا قیمت شاخص استفاده می‌کنند.قیمت شاخص معمولاً از داده چند بازار یا منبع قیمت...

داده بلاکچین عمومی است، اما پیدا کردن پاسخ یک سؤال ساده از میان میلیون‌ها بلاک و تراکنش همیشه آسان نیست. Indexer یا ایندکسر سیستمی است که داده‌های بلاکچین را می‌خواند، مرتب می‌کند و به شکلی ذخیره می‌کند که جست‌وجو و استفاده از آن سریع‌تر شو...

بعد از اینکه یک مدل هوش مصنوعی آموزش دید، زمانی که ورودی تازه‌ای به آن می‌دهیم و مدل پاسخ یا پیش‌بینی تولید می‌کند، این مرحله را معمولاً Inference یا استنتاج می‌نامند.یک مثال ساده: آموزش مدل شبیه دوره یادگیری قبل از امتحان است و Inference ش...

در بیشتر اپ‌های بلاکچینی شما دقیقاً مشخص می‌کنید چه تراکنشی باید اجرا شود. اما در بعضی سیستم‌های جدیدتر، می‌توانید فقط بگویید چه نتیجه‌ای می‌خواهید و مسیر انجام آن را به سیستم بسپارید. به این درخواست Intent یا اینتنت می‌گویند.مثلاً به‌جای ا...

اگر هر بلاکچین جزیره‌ای کاملاً جدا باشد، برنامه‌ها و دارایی‌ها برای کار با شبکه‌های دیگر مشکل دارند. Interoperability یا هم‌کنش‌پذیری یعنی توانایی سیستم‌ها و بلاکچین‌های مختلف برای تبادل اطلاعات و همکاری با یکدیگر.مثلاً یک برنامه ممکن است ب...

در وب معمولی، یک فایل اغلب از آدرس یک سرور مشخص دریافت می‌شود. IPFS یا InterPlanetary File System مجموعه‌ای از پروتکل‌های باز برای آدرس‌دهی و انتقال داده به‌صورت Content-Addressed و Peer-to-Peer است.به‌جای اینکه بگوییم «فایل روی کدام سرور ا...

اگر برای استفاده از یک صرافی از شما نام، مدرک هویتی یا تصویر چهره خواسته شده، احتمالاً با KYC روبه‌رو شده‌اید. KYC مخفف Know Your Customer و به فرایندی گفته می‌شود که یک کسب‌وکار برای شناخت و بررسی هویت مشتری انجام می‌دهد.KYC معمولاً بخشی ا...

Large Language Model یا LLM نوعی مدل هوش مصنوعی است که روی حجم بزرگی از متن و داده‌های زبانی آموزش می‌بیند تا بتواند با زبان کار کند؛ مثلاً سؤال را بفهمد، متن بنویسد، خلاصه کند، ترجمه انجام دهد یا در نوشتن کد کمک کند.برای درک ساده، تصور کنی...

پروژه‌های کریپتویی برای عرضه اولیه توکن یا NFT گاهی از بستری به نام Launchpad یا سکوی راه‌اندازی استفاده می‌کنند. Launchpad پلتفرمی است که به پروژه کمک می‌کند عرضه اولیه، توزیع یا معرفی دارایی جدید را سازمان‌دهی کند.بعضی Launchpadها متعلق ب...

وقتی درباره Layer 2 صحبت می‌کنیم، طبیعی است بپرسیم Layer 1 چیست. Layer 1 یا لایه اول همان بلاکچین پایه‌ای است که قوانین اصلی شبکه، ثبت تراکنش‌ها و امنیت پایه روی آن انجام می‌شود.بیت‌کوین و اتریوم نمونه‌های شناخته‌شده Layer 1 هستند. آن‌ها شب...

فرض کنید یک خیابان اصلی آن‌قدر شلوغ شده که عبور همه خودروها از همان مسیر باعث صف و هزینه بیشتر می‌شود. یکی از راه‌حل‌ها این است که بخشی از رفت‌وآمد را به مسیرهای کمکی منتقل کنیم و نتیجه را در نهایت با مسیر اصلی هماهنگ کنیم.در دنیای بلاکچین،...

Learn-to-Earn یا «یاد بگیر و پاداش بگیر» مدلی است که کاربر برای انجام فعالیت‌های آموزشی می‌تواند پاداش دیجیتال دریافت کند.مثلاً یک پلتفرم ممکن است از کاربر بخواهد یک مقاله یا ویدئو درباره بلاکچین را ببیند و سپس به چند سؤال پاسخ دهد. اگر شرا...

اگر دارایی دیجیتال دارید و آن را در یک پروتکل وام‌دهی قرار می‌دهید تا در اختیار بازار وام باشد، وارد مفهوم Lending یا وام‌دهی در DeFi شده‌اید.در ساده‌ترین تصویر، گروهی از کاربران دارایی سپرده می‌کنند و گروه دیگری بر اساس قوانین پروتکل و با ...

فرض کنید ۱۰۰ واحد سرمایه دارید اما یک بازار به شما اجازه می‌دهد موقعیتی بزرگ‌تر از ۱۰۰ واحد باز کنید. این افزایش اندازه موقعیت با استفاده از Leverage یا اهرم انجام می‌شود.مثلاً در توضیح ساده، موقعیت ۵ برابر یعنی اندازه موقعیت نسبت به سرمایه...

بعضی محصولات به‌جای اینکه از شما بخواهند خودتان یک موقعیت Margin یا Futures باز کنید، اهرم را داخل یک توکن بسته‌بندی می‌کنند. به چنین دارایی‌ای Leveraged Token یا توکن اهرمی گفته می‌شود.برای مثال ممکن است توکنی طراحی شود که هدفش ارائه چند ب...

Light Client یا کلاینت سبک راهی برای استفاده از یک بلاکچین بدون دانلود و بررسی تمام داده‌هایی است که یک Full Node نگهداری و اعتبارسنجی می‌کند.این موضوع مخصوصاً برای موبایل و دستگاه‌هایی که فضای ذخیره‌سازی یا توان محدودی دارند مهم است. به‌جا...

فرض کنید برای خرید یک قهوه با بیت‌کوین مجبور باشید هر پرداخت کوچک را جداگانه داخل بلاکچین اصلی ثبت کنید. برای پرداخت‌های روزمره، این کار می‌تواند کندتر و پرهزینه‌تر از چیزی باشد که انتظار داریم. Lightning Network یا شبکه لایتنینگ برای انجام...

اگر نخواهید با هر قیمتی که همین لحظه در بازار وجود دارد معامله کنید، می‌توانید قیمت مورد نظر خودتان را مشخص کنید. Limit Order یا سفارش محدود سفارشی است که فقط در قیمت تعیین‌شده یا قیمتی بهتر از آن اجرا می‌شود.مثلاً فرض کنید یک دارایی ۱۰۲ دل...

در Staking معمولی، دارایی شما برای مشارکت در امنیت یک شبکه قفل یا درگیر فرایند استیک می‌شود و ممکن است نتوانید همان دارایی را هم‌زمان جای دیگری استفاده کنید. Liquid Staking یا استیکینگ نقدشونده تلاش می‌کند این محدودیت را کمتر کند.در این مدل...

در استیکینگ معمولی، دارایی شما برای کمک به امنیت یک شبکه درگیر فرایند استیک می‌شود و ممکن است نتوانید همان دارایی را هم‌زمان جای دیگری استفاده کنید. Liquid Staking Token یا LST توکنی است که نماینده دارایی استیک‌شده شماست و می‌تواند در کیف پ...

فرض کنید با گذاشتن ETH به‌عنوان وثیقه، مقداری استیبل‌کوین وام گرفته‌اید. اگر قیمت ETH شدیداً پایین بیاید، ممکن است وثیقه دیگر حاشیه امن کافی برای پوشش بدهی نداشته باشد. اینجاست که Liquidation یا لیکوییدیشن وارد ماجرا می‌شود.لیکوییدیشن فراین...

وقتی با اهرم یا با وثیقه وام می‌گیرید، یک سؤال مهم این است: قیمت دارایی تا کجا می‌تواند حرکت کند قبل از اینکه موقعیت در خطر لیکوییدیشن قرار بگیرد؟ عددی که این محدوده را به زبان قیمت نشان می‌دهد معمولاً Liquidation Price یا قیمت لیکوییدیشن ن...

در وام‌دهی DeFi معمولاً نمی‌توانید هر مقدار که خواستید در برابر وثیقه وام بگیرید. پروتکل برای هر دارایی محدوده‌ای امن تعریف می‌کند. Liquidation Threshold یا آستانه لیکوییدیشن سطحی است که اگر ارزش وثیقه نسبت به بدهی از آن عبور کند، موقعیت می...

فرض کنید یک توکن دارید و می‌خواهید همین الان آن را بفروشید. اگر خریدار و سرمایه کافی در بازار وجود داشته باشد، می‌توانید معامله را با تغییر قیمت کمی انجام دهید. می‌گوییم آن بازار Liquidity یا نقدینگی خوبی دارد.نقدینگی یعنی یک دارایی تا چه ا...

بعضی پروتکل‌های DeFi برای اینکه کاربران دارایی بیشتری وارد یک بازار یا استخر کنند، علاوه بر کارمزد معمول پاداش اضافه می‌دهند. به این مدل پاداش‌دهی معمولاً Liquidity Mining یا استخراج نقدینگی گفته می‌شود.فرض کنید یک صرافی غیرمتمرکز تازه راه ...

یک صندوق مشترک را تصور کنید که داخلش دو دارایی مثل ETH و USDC قرار دارد. کاربران می‌توانند با استفاده از دارایی‌های همین صندوق، یکی را بدهند و دیگری را بگیرند. در DeFi به چنین مخزنی Liquidity Pool یا استخر نقدینگی می‌گویند.استخر نقدینگی معم...

صرافی غیرمتمرکز برای اینکه کاربران بتوانند توکن‌ها را معامله کنند به دارایی داخل استخر نیاز دارد. کسی که این دارایی را فراهم می‌کند Liquidity Provider یا LP، یعنی تأمین‌کننده نقدینگی نامیده می‌شود.مثلاً یک کاربر می‌تواند مقداری ETH و USDC ر...

وقتی کسی می‌گوید روی Bitcoin «Long» گرفته، معمولاً انتظار دارد از بالا رفتن قیمت سود بگیرد. در ساده‌ترین حالت، Long یعنی موقعیتی که ارزش آن با افزایش قیمت دارایی به نفع شما حرکت می‌کند.خرید عادی یک دارایی هم از نظر جهت بازار یک مواجهه Long ...

وقتی دارایی داخل یک استخر نقدینگی می‌گذارید، پروتکل باید somehow ثبت کند چه سهمی از استخر متعلق به شماست. در بعضی AMMها این سهم با LP Token یا توکن تأمین نقدینگی نمایش داده می‌شود.برای مثال در مدل‌های قدیمی‌تر Uniswap، وقتی دو توکن را به یک...

اگر یک میلیون تومان وثیقه بگذارید و اجازه داشته باشید تا ۵۰۰ هزار تومان وام بگیرید، نسبت وام به ارزش وثیقه ۵۰ درصد است. در DeFi به این مفهوم LTV یا Loan-to-Value می‌گویند.LTV نشان می‌دهد نسبت مبلغ وام به ارزش وثیقه چقدر است. اگر ارزش وثیقه ...

MACD مخفف Moving Average Convergence Divergence و یکی از اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال برای نمایش رابطه میان میانگین‌های متحرک و مومنتوم قیمت است.در نمودار MACD معمولاً یک خط MACD، یک Signal Line و نموداری میله‌ای به نام Histogram دیده می‌شود....

Machine Learning یا یادگیری ماشین روشی در هوش مصنوعی است که در آن به جای نوشتن تمام قوانین به‌صورت دستی، از داده و مثال استفاده می‌کنیم تا یک سیستم الگوها را یاد بگیرد و روی داده‌های تازه پیش‌بینی یا تصمیم‌گیری کند.فرض کنید می‌خواهید برنامه...

توسعه‌دهندگان قبل از انتشار یک برنامه بلاکچینی معمولاً آن را در محیط آزمایشی امتحان می‌کنند. زمانی که صحبت از شبکه واقعی با دارایی و فعالیت واقعی کاربران است، معمولاً واژه Mainnet یا شبکه اصلی را می‌شنویم.برای مثال Ethereum Mainnet همان شبک...

در یک دفتر سفارش، بعضی سفارش‌ها همان لحظه با سفارش موجود تطبیق پیدا می‌کنند و بعضی دیگر مدتی در دفتر می‌مانند. سفارشی که قبل از اجرا داخل Order Book قرار می‌گیرد و نقدینگی اضافه می‌کند، Maker Order نامیده می‌شود و صاحب آن را Maker می‌گویند....

در معاملات عادی فقط با موجودی خودتان معامله می‌کنید. در Margin Trading یا معاملات مارجین بخشی از سرمایه شما به‌عنوان پشتوانه قرار می‌گیرد و امکان گرفتن موقعیتی بزرگ‌تر با استفاده از منابع قرض‌گرفته‌شده یا اعتبار پلتفرم فراهم می‌شود.خود واژه...

در معاملات Futures و Perpetual ممکن است دو قیمت متفاوت ببینید: آخرین قیمت معامله و عددی به نام Mark Price. مارک پرایس قیمتی مرجع است که پلتفرم برای ارزش‌گذاری موقعیت‌ها و در بسیاری از بازارها برای بررسی Liquidation استفاده می‌کند.چرا فقط از...

دیدن قیمت هر واحد یک رمزارز به‌تنهایی نمی‌گوید کل آن پروژه از نظر اندازه بازار چقدر بزرگ است. برای همین از شاخصی به نام Market Cap یا ارزش بازار استفاده می‌شود.در محاسبه رایج کریپتو، Market Cap از قیمت فعلی هر واحد × تعداد واحدهای در گردش ب...

فرض کنید می‌خواهید مقدار زیادی از یک رمزارز را بخرید، اما فقط به «قیمت فعلی» نگاه می‌کنید. ممکن است تصور کنید همه سفارش شما با همان قیمت انجام می‌شود؛ در حالی که بازار پشت آن قیمت، لایه‌های مختلفی از سفارش‌های خرید و فروش دارد. Market Depth...

در یک بازار فعال باید تقریباً همیشه کسی آماده خرید و کسی آماده فروش باشد. Market Maker یا بازارگردان فرد، شرکت یا سامانه‌ای است که با قرار دادن مداوم سفارش‌های خرید و فروش به روان‌تر شدن معامله در بازار کمک می‌کند.فرض کنید قیمت یک دارایی حو...

فرض کنید می‌خواهید یک رمزارز را همین حالا بخرید و برایتان مهم‌تر است که سفارش سریع انجام شود تا اینکه دقیقاً روی یک قیمت مشخص معامله کنید. اینجا با Market Order یا سفارش بازار روبه‌رو می‌شویم.در سفارش بازار شما قیمت ثابتی تعیین نمی‌کنید. صر...

بعضی رمزارزها سقفی برای تعداد واحدهایی دارند که می‌تواند در طول عمر آن‌ها ایجاد شود. Max Supply یا حداکثر عرضه، بیشترین تعداد واحدی است که طبق قواعد فعلی یک دارایی برای عرضه نهایی در نظر گرفته شده است.برای نمونه معروف، قواعد بیت‌کوین سقف عر...

اگر نام‌هایی مثل Dogecoin یا توکن‌هایی با تصویر حیوانات و شوخی‌های اینترنتی دیده‌اید، احتمالاً با مفهوم Memecoin یا میم‌کوین برخورد کرده‌اید. میم‌کوین به رمزارزی گفته می‌شود که هویت و محبوبیتش تا حد زیادی از یک میم، شوخی، شخصیت اینترنتی یا ...

بعد از زدن دکمه Send، تراکنش شما همیشه همان لحظه داخل بلاک قرار نمی‌گیرد. معمولاً ابتدا در میان تراکنش‌های در انتظار دیده می‌شود. Mempool یا Memory Pool فضایی در حافظه نود است که تراکنش‌های معتبرِ هنوز ثبت‌نشده در بلاک را نگه می‌دارد.می‌توا...

فرض کنید یک بلاک هزاران تراکنش دارد و می‌خواهیم خلاصه‌ای کوچک از همه آن‌ها داشته باشیم. Merkle Tree یا درخت مرکل ساختاری است که با استفاده از هش‌ها چنین کاری را ممکن می‌کند.در این ساختار، هش تراکنش‌ها در چند مرحله با هم ترکیب می‌شوند تا در ...

یک NFT روی بلاکچین ممکن است فقط یک شناسه و اطلاعات مالکیت داشته باشد؛ پس کیف پول از کجا می‌فهمد اسم آن چیست، چه تصویری نشان دهد یا چه ویژگی‌هایی دارد؟ این اطلاعات معمولاً از Metadata یا فراداده می‌آیند.Metadata یعنی «داده درباره داده». در N...

اگر بازی آنلاینی را تجربه کرده باشید که در آن با یک شخصیت وارد یک دنیای مجازی می‌شوید، با دوستانتان حرف می‌زنید، چیزی می‌سازید یا در رویدادی شرکت می‌کنید، بخشی از ایده‌ای را دیده‌اید که معمولاً با واژه Metaverse یا متاورس توصیف می‌شود.متاور...

در یک بلاکچین، ترتیب تراکنش‌ها می‌تواند ارزش مالی داشته باشد. MEV مخفف Maximal Extractable Value و به ارزش اضافه‌ای گفته می‌شود که می‌توان با انتخاب، حذف یا تغییر ترتیب تراکنش‌ها هنگام ساخت بلاک به دست آورد؛ جدا از پاداش معمول بلاک و کارمزد...

در بیت‌کوین و بعضی بلاکچین‌های دیگر، اضافه شدن بلاک جدید با رقابت محاسباتی انجام می‌شود. Mining یا ماینینگ فرایندی است که در آن ماینرها تراکنش‌ها را در یک بلاک جمع می‌کنند و با انجام محاسبات Proof of Work تلاش می‌کنند بلاکی معتبر به شبکه اض...

استخراج بیت‌کوین شبیه قرعه‌کشی معمولی نیست، اما یک شباهت ساده دارد: هرچه توان پردازشی بیشتری برای پیدا کردن پاسخ مناسب امتحان شود، شانس پیدا کردن بلاک بیشتر می‌شود. برای یک ماینر کوچک، ممکن است زمان زیادی طول بکشد تا به‌تنهایی بلاکی پیدا کن...

وقتی یک NFT ساخته می‌شود یا تعداد جدیدی از یک توکن وارد موجودی‌ها می‌شود، زیاد کلمه Minting یا مینت را می‌شنوید. در ساده‌ترین معنی، Mint یعنی ایجاد واحد جدید از یک دارایی دیجیتال طبق قواعد قرارداد یا پروتکل.مثلاً یک قرارداد ERC-20 می‌تواند ...

در واقعیت افزوده ممکن است یک شیء دیجیتال روی تصویر دوربین ظاهر شود؛ اما در Mixed Reality یا واقعیت ترکیبی هدف این است که دنیای واقعی و محتوای مجازی ارتباط عمیق‌تری با هم داشته باشند و کاربر بتواند آن‌ها را در یک فضای مشترک تجربه کند.مثلاً ی...

در یک بلاکچین عمومی معمولاً می‌توان مسیر انتقال دارایی میان آدرس‌ها را دنبال کرد. Mixer یا میکسر به پروتکلی گفته می‌شود که تلاش می‌کند ارتباط مستقیم میان منبع و مقصد یک انتقال را کمتر قابل مشاهده کند.ایده کلی این است که دارایی چند کاربر در ...

Mobile Wallet یا کیف پول موبایلی برنامه‌ای روی گوشی است که به شما اجازه می‌دهد حساب‌های بلاکچینی، دارایی‌ها و تراکنش‌های خود را مدیریت کنید.در یک کیف پول غیرامانی، کلید یا اطلاعات لازم برای امضای تراکنش معمولاً روی دستگاه کاربر مدیریت می‌شو...

فرض کنید یک دستیار هوش مصنوعی می‌خواهد به فایل‌ها، پایگاه داده یا ابزارهای مختلف وصل شود. اگر هر سرویس روش کاملاً جداگانه‌ای داشته باشد، اتصال‌ها پیچیده می‌شوند. Model Context Protocol یا MCP استانداردی باز برای ایجاد یک روش مشترک در اتصال ...

در یک بلاکچین معمولی، یک شبکه ممکن است مجبور باشد همه کارها را خودش انجام دهد: تراکنش را اجرا کند، درباره ترتیب آن‌ها به توافق برسد، داده را منتشر کند و نتیجه را تسویه کند. Modular Blockchain یا بلاکچین ماژولار این وظایف را از هم جدا می‌کند...

در یک ساختمان کوچک ممکن است یک تیم همه کارها را خودش انجام دهد: مدیریت، اجرا، نگهداری و کنترل. Monolithic Blockchain یا بلاکچین یکپارچه هم معماری‌ای است که وظایف اصلی شبکه را در همان لایه پایه کنار هم انجام می‌دهد.در توضیح معماری بلاکچین مع...

Move-to-Earn یا «حرکت کن و پاداش بگیر» مدلی در بعضی برنامه‌های Web3 است که فعالیت بدنی کاربر را به پاداش دیجیتال وصل می‌کند.برای مثال، STEPN یکی از پروژه‌هایی است که فعالیت‌هایی مثل راه رفتن یا دویدن را با سیستم بازی و توکن ترکیب کرده است. ...

نمودار قیمت می‌تواند پر از حرکت‌های کوچک و شلوغ باشد. Moving Average یا میانگین متحرک ابزاری است که میانگین قیمت در یک بازه را محاسبه می‌کند تا جهت کلی حرکت بازار راحت‌تر دیده شود.مثلاً یک میانگین متحرک ۲۰ دوره‌ای از داده‌های ۲۰ کندل یا دور...

در کیف پول سنتی معمولاً یک Private Key یا Seed Phrase نقطه بسیار مهم کنترل دارایی است. MPC Wallet از Multi-Party Computation استفاده می‌کند تا فرایند امضا میان چند بخش یا Key Share تقسیم شود و یک نقطه واحد مجبور نباشد کل کلید را در اختیار د...

بعضی مدل‌های هوش مصنوعی فقط با متن کار می‌کنند، اما Multimodal AI یا هوش مصنوعی چندوجهی می‌تواند بیش از یک نوع داده مانند متن، تصویر، صدا یا ویدئو را دریافت یا تولید کند.مثلاً ممکن است یک عکس از نمودار برای مدل بفرستید و درباره آن سؤال کنید...

فرض کنید صندوقی دارید که برای بازشدن به‌جای یک کلید، حداقل دو کلید از سه کلید لازم دارد. Multisig Wallet یا کیف پول چندامضایی همین ایده را برای تأیید تراکنش‌ها به کار می‌گیرد.مثلاً در یک تنظیم ۲ از ۳، سه مالک تعریف می‌شوند اما برای اجرای تر...

Neural Network یا شبکه عصبی نوعی مدل محاسباتی در یادگیری ماشین است که از تعداد زیادی واحد و ارتباط عددی تشکیل می‌شود و می‌تواند الگوهای پیچیده را از داده یاد بگیرد.اسم آن از شبکه عصبی زیستی الهام گرفته شده، اما نباید تصور کنیم یک Neural Net...

برای فهم NFT، اول یک تفاوت ساده را در نظر بگیرید. یک بیت‌کوین با یک بیت‌کوین دیگر از همان نوع قابل‌تعویض است، اما یک بلیت کنسرت شماره‌دار یا یک آیتم خاص در بازی می‌تواند ویژگی و هویت مخصوص خودش را داشته باشد.NFT یا Non-Fungible Token نوعی ت...

اگر NFTها دارایی‌های دیجیتال قابل انتقال باشند، کاربران جایی هم برای پیدا کردن، فهرست کردن و معامله آن‌ها نیاز دارند. NFT Marketplace یا بازار NFT پلتفرمی است که امکاناتی برای مشاهده مجموعه‌ها، Listing، پیشنهاد خرید و معامله NFTها فراهم می‌...

فرض کنید یک هنرمند NFT خود را برای اولین بار می‌فروشد و بعد آن NFT چند بار میان کاربران دیگر معامله می‌شود. NFT Royalty یا حق امتیاز NFT مبلغی است که برای پرداخت به خالق یا صاحب حق در فروش‌های بعدی یک NFT در نظر گرفته می‌شود.استاندارد ERC-2...

بلاکچین فقط یک وب‌سایت یا سرور مرکزی نیست؛ شبکه از کامپیوترهایی تشکیل شده که نرم‌افزار پروتکل را اجرا می‌کنند. به هرکدام از این مشارکت‌کنندگان معمولاً Node یا نود گفته می‌شود.نود می‌تواند اطلاعات شبکه را دریافت کند، قوانین را روی داده‌ها اج...

در یک کیف پول صرافی ممکن است شرکت از طرف شما کلیدها را نگهداری کند. Non-Custodial Wallet یا کیف پول غیرامانی مدلی است که کنترل اصلی حساب و امکان امضا در اختیار خود کاربر قرار دارد، نه یک متولی مرکزی.این یعنی معمولاً شما Seed Phrase، کلید خص...

Nonce یکی از آن اصطلاحاتی است که اگر بدون زمینه ببینید می‌تواند گیج‌کننده باشد، چون در بخش‌های مختلف بلاکچین کاربرد متفاوتی دارد. خود واژه از عبارت Number Used Once، یعنی عددی که برای یک بار استفاده می‌شود آمده است.در حساب‌های معمول Ethereu...

Off-chain یا آف‌چین به فعالیت، داده یا محاسبه‌ای گفته می‌شود که مستقیماً داخل بلاکچین ثبت یا اجرا نمی‌شود.فرض کنید در یک صرافی متمرکز بین دو دارایی معامله می‌کنید. ممکن است صرافی تغییر موجودی داخلی حساب‌ها را در پایگاه داده خودش ثبت کند و ب...

فرض کنید مقداری رمزارز دارید و می‌خواهید آن را دوباره به پول رایج مثل دلار یا یورو تبدیل کنید. Off-Ramp یا آف‌رمپ به مسیر خروج از دارایی دیجیتال و تبدیل آن به پول فیات یا سیستم پرداخت سنتی گفته می‌شود.برای مثال یک سرویس Off-Ramp می‌تواند به...

On-chain یا آن‌چین یعنی یک فعالیت یا داده مستقیماً روی بلاکچین ثبت شده باشد و طبق قوانین همان شبکه پردازش شود.مثلاً وقتی از کیف پول خود ETH را روی شبکه اتریوم به آدرس دیگری می‌فرستید و تراکنش داخل یک بلاک قرار می‌گیرد، با یک فعالیت On-chain...

اگر بخواهید برای اولین بار با کارت بانکی یا پول فیات رمزارز بخرید، به پلی میان سیستم مالی معمول و دنیای کریپتو نیاز دارید. On-Ramp یا آن‌رمپ سرویسی است که ورود پول فیات به کریپتو را ممکن می‌کند.مثلاً یک On-Ramp می‌تواند اجازه دهد کاربر با ی...

در بازار قراردادهای آتی و مشتقه، فقط دانستن حجم معاملات کافی نیست. یک عدد دیگر هم زیاد دیده می‌شود: Open Interest یا تعداد قراردادهای بازی که هنوز بسته یا تسویه نشده‌اند.فرض کنید دو نفر یک قرارداد آتی جدید ایجاد می‌کنند؛ یکی در سمت خرید و د...

وقتی یک پروژه می‌گوید نرم‌افزارش Open Source یا متن‌باز است، منظور فقط این نیست که کد آن را می‌توان دید. در معنای استاندارد، مجوز نرم‌افزار باید اجازه استفاده، بررسی، تغییر و بازتوزیع کد را طبق شرایط مشخص بدهد.این موضوع در دنیای بلاکچین زیا...

فرض کنید به‌جای ثبت صدها تراکنش جدا روی اتریوم، آن‌ها بیرون از شبکه اصلی پردازش و بعد به‌صورت یک بسته جمع‌بندی شوند. Optimistic Rollup یا رول‌آپ خوش‌بینانه یکی از روش‌های Layer 2 برای انجام همین کار است.کلمه «Optimistic» از این ایده می‌آید ...

Option یا اختیار معامله قراردادی است که به خریدار «حق» خرید یا فروش یک دارایی با شرایط مشخص را می‌دهد، اما او را مجبور به انجام آن نمی‌کند. همین کلمه «حق» مهم‌ترین تفاوت برای فهم اولیه Options است.دو نوع پایه زیاد دیده می‌شود: Call که با حق...

یک قرارداد هوشمند روی بلاکچین را تصور کنید که قرار است اگر دمای تهران از عدد مشخصی بالاتر رفت کاری انجام دهد. یک مشکل وجود دارد: خود بلاکچین از دمای هوای تهران خبر ندارد.اینجاست که مفهوم Oracle یا اوراکل وارد می‌شود. اوراکل راهی برای رساندن...

یک قرارداد DeFi را تصور کنید که برای محاسبه ارزش وثیقه به قیمت ETH نیاز دارد. خود بلاکچین قیمت بازار را نمی‌داند، پس این اطلاعات از Oracle می‌آید. Oracle Manipulation یعنی مهاجم بتواند داده‌ای را که قرارداد به‌عنوان واقعیت بیرونی می‌خواند ب...

وقتی وارد صفحه حرفه‌ای یک صرافی می‌شوید، معمولاً دو ستون از عددهای سبز و قرمز می‌بینید. این بخش اغلب همان Order Book یا دفتر سفارش‌هاست؛ فهرستی از سفارش‌های خرید و فروش که هنوز به‌طور کامل انجام نشده‌اند.در یک سمت، خریداران مشخص می‌کنند حاض...

اگر برای گرفتن یک وام، وثیقه‌ای با ارزش بیشتر از مبلغ وام لازم باشد، با ایده Overcollateralization یا بیش‌وثیقه‌گذاری روبه‌رو هستیم. در DeFi این اصطلاح یعنی ارزش وثیقه از مقدار وامی که گرفته‌اید بیشتر باشد.دلیل این فاصله ساده است: قیمت رمزا...

P2P مخفف Peer-to-Peer و یعنی ارتباط یا معامله مستقیم میان دو طرف هم‌سطح، بدون اینکه یک مرکز واحد الزاماً طرف اصلی معامله باشد. این ایده یکی از مفاهیم مهم در اینترنت و رمزارزهاست.برای مثال، شبکه بیت‌کوین از کامپیوترهایی تشکیل شده که به‌صورت ...

پسورد چیزی است که باید به خاطر بسپارید و تایپ کنید؛ Passkey از مدل دیگری استفاده می‌کند. Passkey یک اعتبارنامه ورود مبتنی بر استانداردهای FIDO است که به‌جای رمز عبور از یک جفت کلید رمزنگاری‌شده استفاده می‌کند.کاربر معمولاً ورود را با همان ر...

در بعضی کیف پول‌های مبتنی بر BIP-39، علاوه بر عبارت بازیابی می‌توان یک Passphrase اختیاری هم در ساخت Seed دخالت داد. این Passphrase بخشی از کلمات Seed Phrase نیست؛ یک ورودی اضافه است که نتیجه کلیدهای ساخته‌شده را تغییر می‌دهد.این یعنی همان ...

هدست روی چشم شماست، اما هنوز می‌توانید اتاق، میز و افراد اطراف را ببینید. در بسیاری از هدست‌ها این تصویر از طریق دوربین‌های بیرونی دستگاه به نمایشگر داخل هدست می‌رسد. به این قابلیت معمولاً Passthrough گفته می‌شود.Passthrough کمک می‌کند کارب...

فرض کنید دو نفر قرار است بارها برای هم پرداخت کوچک انجام دهند. ثبت تک‌تک این پرداخت‌ها روی بلاکچین می‌تواند گران و کند باشد. Payment Channel یا کانال پرداخت اجازه می‌دهد چندین پرداخت میان طرفین خارج از زنجیره انجام شود و فقط شروع و نتیجه نه...

وقتی می‌گوییم یک استیبل‌کوین به دلار Peg شده، یعنی سازوکار آن تلاش می‌کند قیمت توکن نزدیک یک مقدار مرجع بماند؛ مثلاً هر واحد نزدیک ۱ دلار معامله شود.پگ را می‌توان مثل یک «قیمت هدف» تصور کرد. پروژه با روش‌هایی مثل ذخیره دارایی، امکان بازخرید...

همه بلاکچین‌ها اجازه نمی‌دهند هر کسی بدون هماهنگی در تمام نقش‌های شبکه شرکت کند. Permissioned به سیستمی گفته می‌شود که برای بعضی فعالیت‌ها یا نقش‌ها نیاز به مجوز از یک نهاد یا گروه مشخص دارد.مثلاً یک شبکه ممکن است فقط به Validatorهای تأییدش...

یکی از ایده‌های مهم در بلاکچین‌های عمومی این است که برای استفاده از شبکه لازم نباشد از یک شرکت اجازه بگیرید. Permissionless یعنی مشارکت در یک سیستم برای نقش‌های تعریف‌شده آن، تا حد ممکن بدون نیاز به تأیید قبلی از یک نهاد مرکزی باشد.مثلاً در...

قراردادهای آتی معمولی اغلب تاریخ سررسید دارند؛ اما در کریپتو زیاد با نوعی قرارداد روبه‌رو می‌شوید که تاریخ پایان مشخصی ندارد. Perpetual Futures یا قرارداد آتی دائمی، قراردادی مشتقه است که می‌تواند بدون سررسید ثابت باز بماند.در این بازار شما...

از یک بازی یا دنیای آنلاین خارج می‌شوید و فردا که برمی‌گردید، شهر، ساختمان‌ها و تغییراتی که دیگر کاربران ایجاد کرده‌اند هنوز وجود دارند. این ویژگی به مفهوم Persistent World یا جهان پایدار نزدیک است.Persistent یعنی محیط فقط برای جلسه فعلی شم...

یک پیام برایتان می‌آید: «کیف پول شما مسدود شده؛ برای فعال‌سازی همین حالا وارد لینک شوید.» صفحه‌ای که باز می‌شود تقریباً دقیقاً شبیه سایت اصلی است. اگر اطلاعاتتان را وارد کنید، همان لحظه برای کلاهبردار ارسال می‌شود.این یکی از شکل‌های رایج Ph...

Play-to-Earn یا P2E مدلی در بازی‌های بلاکچینی است که بازیکن می‌تواند در کنار بازی کردن، توکن یا دارایی دیجیتال دریافت کند.پاداش ممکن است برای برنده شدن، تکمیل مأموریت، ساخت آیتم، شرکت در اقتصاد بازی یا فعالیت‌های دیگر داده شود. بعضی دارایی‌...

اگر در صفحه معاملات عبارتی مثل PnL +5% یا Unrealized PnL دیده‌اید، این عدد دارد درباره نتیجه مالی موقعیت شما صحبت می‌کند. PnL مخفف Profit and Loss و به معنی سود و زیان است.دو حالت مهم آن Realized و Unrealized هستند. فرض کنید یک دارایی یا مو...

فرض کنید تصمیم گرفته‌اید سبد دارایی شما از چند بخش با نسبت‌های مشخص تشکیل شود. بعد از مدتی یکی از دارایی‌ها خیلی بیشتر از بقیه رشد می‌کند و وزن آن در سبد بزرگ می‌شود. Portfolio Rebalancing یا بازتنظیم سبد یعنی برگرداندن ترکیب سبد به نسبت یا...

فرض کنید قیمت یک توکن در یک استخر ۱ دلار است و شما می‌خواهید مقدار خیلی بزرگی از آن بخرید. خودِ خرید شما موجودی استخر را تغییر می‌دهد و ممکن است قیمت برای بخش‌های بعدی معامله بالاتر برود. این تغییر قیمت که مستقیماً به‌خاطر اندازه معامله شما...

در کارمزد اتریوم دو بخش را زیاد می‌بینید: Base Fee و Priority Fee. Priority Fee که گاهی Tip هم نامیده می‌شود، مبلغ اضافه‌ای است که کاربر برای هر واحد Gas پیشنهاد می‌دهد تا Validator انگیزه بیشتری برای انتخاب تراکنش داشته باشد.Base Fee را خو...

در بسیاری از بلاکچین‌ها بخش زیادی از اطلاعات تراکنش روی دفترکل عمومی قابل مشاهده است. Privacy Coin یا کوین حریم خصوصی به رمزارزی گفته می‌شود که طراحی آن روی پنهان یا مبهم‌تر کردن اطلاعاتی مثل فرستنده، گیرنده یا مقدار تراکنش تمرکز بیشتری دار...

اگر کیف پول ارز دیجیتال را شبیه یک گاوصندوق در نظر بگیریم، Private Key یا کلید خصوصی چیزی شبیه کلید اصلی اختیار آن گاوصندوق است. هرکس کلید خصوصی مناسب را داشته باشد می‌تواند تراکنش‌هایی را از طرف آن حساب امضا کند.کلید خصوصی معمولاً یک رشته ...

وقتی چیزی را برای یک مدل هوش مصنوعی می‌نویسید تا بر اساس آن پاسخ بدهد، آن ورودی را معمولاً Prompt یا پرامپت می‌نامیم. پرامپت می‌تواند یک سؤال کوتاه، یک دستور، چند مثال یا مجموعه‌ای از اطلاعات باشد.مثلاً «یک متن کوتاه درباره بیت‌کوین برای دا...

Prompt Engineering یا مهندسی پرامپت یعنی طراحی، آزمایش و بهترکردن دستورهایی که به مدل هوش مصنوعی می‌دهیم تا خروجی مناسب‌تری برای یک هدف مشخص بگیریم.فرض کنید از مدل می‌خواهید توضیحی درباره Ethereum بنویسد و پاسخ بیش از حد تخصصی است. می‌توانی...

وقتی دارایی خود را به یک صرافی امانی می‌سپارید، سؤال مهم این است که آیا آن صرافی واقعاً دارایی کافی برای پوشش موجودی مشتریان دارد یا نه. Proof of Reserve یا اثبات ذخایر روشی برای ارائه شواهدی درباره دارایی‌هایی است که یک متولی برای پشتوانه ...

بلاکچین باید روشی داشته باشد تا مشخص کند چه کسی در ساخت و تأیید بلاک‌ها نقش دارد. Proof of Stake یا اثبات سهام روشی است که امنیت و مشارکت در اجماع را به دارایی استیک‌شده Validatorها گره می‌زند.در شبکه‌ای مثل اتریوم، Validatorها ETH را در پر...

چطور یک شبکه بدون رئیس مرکزی می‌تواند اضافه کردن بلاک‌های جدید را سخت و پرهزینه کند؟ بیت‌کوین از روشی به نام Proof of Work یا اثبات کار استفاده می‌کند. در این روش ماینرها باید مقدار زیادی محاسبه انجام دهند تا Hash مناسبی برای یک بلاک پیدا ک...

در دنیای بلاکچین، Protocol یا پروتکل را می‌توان مجموعه قوانینی دانست که مشخص می‌کنند اجزای یک سیستم چگونه با هم ارتباط برقرار کنند و چه رفتاری معتبر است.یک مثال ساده، قوانین یک بازی است. اگر همه بازیکنان نسخه متفاوتی از قوانین داشته باشند، ...

Protocol Upgrade یا ارتقای پروتکل یعنی تغییر یا بهبود در قواعد و قابلیت‌های اصلی یک شبکه یا پروتکل.برای مثال یک بلاکچین ممکن است بعد از مدتی به روشی بهتر برای کاهش هزینه، افزایش ظرفیت یا اضافه‌کردن یک قابلیت امنیتی برسد. اگر این تغییر به قو...

برای فهم Public Key، یک امضا را تصور کنید که دیگران می‌توانند صحتش را بررسی کنند اما ابزار ساخت آن امضا فقط دست صاحبش است. در رمزنگاری کیف پول‌ها، Public Key یا کلید عمومی بخشی است که می‌تواند برای بررسی ارتباط یک امضا با کلید خصوصی استفاده...

گاهی در شبکه‌های اجتماعی می‌بینید گروهی ناگهان درباره یک توکن کم‌شناخته‌شده هیجان زیادی ایجاد می‌کنند و قیمت آن در مدت کوتاهی بالا می‌رود. اگر این حرکت برای بالا بردن مصنوعی قیمت و سپس فروختن دارایی به خریداران بعدی طراحی شده باشد، با الگوی...

Quorum یا حد نصاب در رأی‌گیری مشخص می‌کند حداقل چه مقدار مشارکت لازم است تا نتیجه یک رأی معتبر یا قابل قبول در نظر گرفته شود.فرض کنید یک DAO یک میلیون واحد Voting Power دارد و قانونش می‌گوید حداقل ۱۰ درصد قدرت رأی باید در یک Proposal شرکت ک...

در یک جفت معاملاتی دو دارایی کنار هم نوشته می‌شوند؛ مثل BTC/USD. Quote Currency یا ارز مظنه، دارایی دوم جفت است و عدد قیمت با واحد آن بیان می‌شود.در BTC/USD، BTC ارز پایه و USD ارز مظنه است. اگر قیمت جفت ۶۰٬۰۰۰ باشد، معنی آن این است که یک B...

فرض کنید از یک مدل هوش مصنوعی درباره قوانین داخلی شرکتتان سؤال می‌کنید، اما این اطلاعات در آموزش عمومی مدل وجود ندارد. یکی از راه‌حل‌های رایج RAG یا Retrieval-Augmented Generation است: ابتدا اطلاعات مرتبط پیدا می‌شود و بعد همان اطلاعات در ا...

همه دارایی‌های بلاکچینی از داخل دنیای کریپتو شروع نمی‌شوند. RWA مخفف Real-World Asset و به دارایی یا حق مالی‌ای اشاره دارد که منشأ آن خارج از بلاکچین است اما به شکلی دیجیتال و معمولاً توکنی روی یک شبکه نمایش داده می‌شود.مثلاً اوراق بدهی، ام...

فرض کنید صندوق‌دار قبل از اینکه در دفتر بنویسد «پول این مشتری پرداخت شد»، پول را تحویل بدهد و همان مشتری بتواند دوباره درخواست برداشت کند. Reentrancy یا حمله بازدرآمدی در قرارداد هوشمند از ایده‌ای شبیه همین مشکل می‌آید: یک قرارداد هنگام تعا...

در شبکه‌های اجتماعی کریپتو ممکن است کسی بعد از یک ضرر بزرگ بنویسد «I got rekt». Rekt شکل عامیانه واژه Wrecked است و در فرهنگ کریپتو یعنی فرد یا موقعیتی به‌شدت ضرر کرده یا از نظر مالی ضربه خورده است.مثلاً اگر معامله‌ای با اهرم بالا بر خلاف ج...

RSI یا Relative Strength Index یکی از اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال برای اندازه‌گیری مومنتوم حرکت قیمت است. خروجی آن معمولاً عددی بین ۰ تا ۱۰۰ است و تغییر سرعت و اندازه حرکت‌های اخیر قیمت را خلاصه می‌کند.احتمالاً شنیده‌اید که ناحیه‌های بالا یا...

وقتی یک استیبل‌کوین می‌گوید پشت هر توکن ذخیره مالی وجود دارد، کاربر طبیعی است بپرسد: «از کجا بفهمیم؟» یکی از پاسخ‌هایی که در این صنعت می‌بینیم Reserve Attestation یا گواهی/گزارش اطمینان‌بخشی درباره ذخایر است.در یک Attestation، یک حسابرس یا ...

گاهی قیمت چند بار به یک محدوده می‌رسد اما عبور از آن دشوار می‌شود. در تحلیل تکنیکال چنین ناحیه‌ای را ممکن است Resistance یا سطح مقاومت بنامند.تصور کنید قیمت یک دارایی چند بار به حوالی ۱۰۰ رسیده و هر بار فروش بیشتری وارد بازار شده است. تحلیل...

در Proof of Stake، دارایی استیک‌شده به امنیت یک شبکه کمک می‌کند. Restaking یا ری‌استیکینگ ایده‌ای است که اجازه می‌دهد همان دارایی استیک‌شده یا توکن مرتبط با آن برای تأمین امنیت سرویس‌های دیگری هم به کار گرفته شود.برای مثال EigenLayer روی ات...

وقتی یک پروژه درباره برنامه‌های آینده‌اش صحبت می‌کند، معمولاً آن‌ها را در Roadmap یا نقشه راه می‌بینید. Roadmap تصویری از هدف‌ها، قابلیت‌های آینده و مسیر تقریبی توسعه یک پروژه است.مثلاً یک شبکه می‌تواند در نقشه راه خود به ارتقای مقیاس‌پذیری...

ROI مخفف Return on Investment و شاخصی برای مقایسه نتیجه یک سرمایه‌گذاری با مقدار اولیه آن است. این عدد معمولاً به صورت درصد بیان می‌شود تا مشخص شود ارزش سرمایه نسبت به نقطه شروع چقدر تغییر کرده است.مثلاً اگر یک مقدار فرضی از ۱۰۰ به ۱۲۰ برسد...

اگر برای هر خرید کوچک مجبور باشیم همه جزئیات را جداگانه در دفتر اصلی ثبت کنیم، دفتر خیلی زود شلوغ می‌شود. Rollup راهی است که تعداد زیادی تراکنش را بیرون از Layer 1 پردازش و سپس نتیجه و داده لازم را به‌صورت دسته‌ای به شبکه پایه متصل می‌کند.د...

کیف پول یا یک اپلیکیشن برای خواندن اطلاعات بلاکچین باید به شکلی با یک نود صحبت کند. یکی از روش‌های رایج این ارتباط RPC یا Remote Procedure Call است.فرض کنید کیف پول می‌خواهد بداند شماره آخرین بلاک چیست، موجودی یک آدرس چقدر است یا یک تراکنش ...

فرض کنید یک پروژه با تبلیغات زیاد سرمایه و نقدینگی جذب می‌کند، اما بعد تیم یا افراد کنترل‌کننده ناگهان ارزش اصلی پروژه را خارج می‌کنند و کاربران با دارایی کم‌ارزش باقی می‌مانند. Rug Pull یا راگ پول اصطلاحی برای این نوع کلاهبرداری یا خروج مخ...

فرض کنید یک Swap بزرگ قرار است قیمت یک توکن را در DEX تغییر دهد. اگر شخص یا رباتی بتواند یک معامله را درست قبل از آن و معامله دیگری را درست بعد از آن قرار دهد، ممکن است از تغییر قیمت ایجادشده سود بگیرد. این الگو Sandwich Attack یا حمله ساند...

برای خرید بیت‌کوین لازم نیست حتماً یک BTC کامل داشته باشید. بیت‌کوین به واحدهای بسیار کوچک‌تری تقسیم می‌شود و Satoshi یا ساتوشی کوچک‌ترین واحد رایج Bitcoin است.هر ۱ بیت‌کوین برابر با ۱۰۰ میلیون ساتوشی است. یعنی 0.00000001 BTC برابر با یک سا...

یک شبکه را تصور کنید که با صد کاربر عالی کار می‌کند، اما با ورود یک میلیون کاربر کند و گران می‌شود. Scalability یا مقیاس‌پذیری یعنی توان سیستم برای پاسخ‌دادن به تقاضای بیشتر بدون افت شدید در کارایی.در بلاکچین، این موضوع معمولاً با ظرفیت پرد...

فرض کنید یک سهم، اوراق بدهی یا ابزار مالی دیگر به‌جای ثبت فقط در سامانه‌های سنتی، به شکل یک توکن روی شبکه دیجیتال نمایش داده شود. چنین دارایی‌ای می‌تواند در دسته Security Token یا توکن اوراق بهادار قرار بگیرد.ایده اصلی این است که خود توکن ب...

وقتی یک کیف پول غیرامانی می‌سازید، ممکن است با مجموعه‌ای از کلمات مثل ۱۲ یا ۲۴ کلمه روبه‌رو شوید و کیف پول از شما بخواهد آن‌ها را در جای امنی یادداشت کنید. این کلمات معمولاً Seed Phrase یا عبارت بازیابی نام دارند.می‌توانید Seed Phrase را شب...

یک پیام فوری دریافت می‌کنید: «کیف پول شما مشکل امنیتی دارد؛ برای جلوگیری از مسدود شدن، همین حالا حساب را تأیید کنید.» صفحه‌ای که باز می‌شود کاملاً حرفه‌ای به نظر می‌رسد و فقط یک چیز می‌خواهد: چند کلمه‌ای که هنگام ساخت کیف پول دریافت کرده بو...

SegWit یا Segregated Witness یکی از به‌روزرسانی‌های مهم بیت‌کوین است که روش قرارگرفتن بخشی از اطلاعات تراکنش، مخصوصاً داده‌های مربوط به امضا، را تغییر داد.برای درک ساده، یک تراکنش بیت‌کوین را مثل یک فرم در نظر بگیرید که علاوه بر اطلاعات اصل...

در سیستم بانکی معمولاً بانک از حساب شما نگهداری می‌کند. در کریپتو می‌توانید مدل دیگری انتخاب کنید: Self-Custody یا خودامانی یعنی کنترل مستقیم ابزار دسترسی به دارایی دیجیتال در اختیار خودتان باشد.در ساده‌ترین حالت، این کنترل با کلید خصوصی و ...

در بسیاری از Rollupها تراکنش‌های کاربران قبل از اینکه به Layer 1 برسند باید جمع و مرتب شوند. Sequencer یا سکوئنسر سیستمی است که تراکنش‌های Layer 2 را دریافت می‌کند، ترتیب می‌دهد و معمولاً آن‌ها را داخل Batchها قرار می‌دهد.می‌توان آن را شبیه...

اگر یک فروشگاه فقط یک صندوق داشته باشد، همه مشتری‌ها باید در همان صف بایستند. یکی از ایده‌های افزایش ظرفیت این است که کار را میان چند بخش تقسیم کنیم. Sharding در ساده‌ترین معنا یعنی تقسیم داده یا کار شبکه به بخش‌های کوچک‌تر که Shard نامیده ...

بیشتر تازه‌کارها اول با این ایده آشنا می‌شوند که دارایی را می‌خریم و اگر قیمت بالا رفت سود می‌کنیم. Short یا موقعیت فروش برعکس این جهت است: موقعیتی که از کاهش قیمت سود می‌گیرد و با افزایش قیمت زیان می‌کند.در بازارهای مختلف روش ساختن Short م...

یک بلاکچین می‌تواند در کنار اتریوم کار کند و با Bridge به آن متصل باشد، اما امنیت خودش را جداگانه تأمین کند. به چنین شبکه‌ای معمولاً Sidechain یا زنجیره جانبی گفته می‌شود.Sidechain بلاکچین مستقل خودش است: می‌تواند Validatorها، زمان بلاک و ق...

شماره موبایل برای خیلی از حساب‌ها فقط وسیله تماس نیست؛ پیامک‌های ورود و بازیابی هم به آن می‌رسند. SIM Swap کلاهبرداری‌ای است که در آن مهاجم تلاش می‌کند اپراتور موبایل را قانع کند شماره قربانی را به سیم‌کارت یا دستگاهی تحت کنترل خودش منتقل ک...

در بعضی شبکه‌های Proof of Stake، Validator فقط پاداش نمی‌گیرد؛ اگر رفتار مشخصی خلاف قواعد امنیتی شبکه انجام دهد، ممکن است بخشی از Stake او از بین برود. Slashing نام این نوع جریمه پروتکلی است.مثلاً در اتریوم رفتارهایی مثل امضای دو بلاک متناق...

فرض کنید روی صفحه صرافی قیمت یک توکن ۱۰ دلار است و دکمه خرید را می‌زنید، اما میانگین معامله شما ۱۰.۱۰ دلار تمام می‌شود. این اختلاف می‌تواند نمونه‌ای از Slippage یا لغزش قیمت؛ تفاوت میان قیمت مورد انتظار و قیمت واقعی اجرای معامله باشد.Slippa...

یک حساب معمولی اتریوم اغلب به یک کلید خصوصی تکیه دارد. اما Smart Account یا حساب هوشمند حسابی است که قوانین کنترل و اجرای تراکنش‌هایش می‌تواند با قرارداد هوشمند برنامه‌ریزی شود.این برنامه‌پذیری امکانات جالبی می‌سازد. مثلاً حساب می‌تواند برا...

برای فهم Smart Contract یا قرارداد هوشمند، یک دستگاه فروش خودکار را تصور کنید. پول را وارد می‌کنید، محصول را انتخاب می‌کنید و اگر شرایط درست باشد دستگاه بدون نیاز به فروشنده کارش را انجام می‌دهد.قرارداد هوشمند هم تا حدی چنین ایده‌ای دارد: ب...

قرارداد هوشمند ممکن است میلیون‌ها دلار دارایی را مدیریت کند و یک اشتباه کوچک در کد هزینه بزرگی داشته باشد. Smart Contract Audit یا ممیزی قرارداد هوشمند بررسی تخصصی کد و طراحی قرارداد برای پیدا کردن باگ، ضعف امنیتی و رفتار ناخواسته است.در یک...

در کیف پول سنتی اتریوم، کنترل حساب معمولاً مستقیماً به یک کلید خصوصی وصل است. Smart Contract Wallet کیف پولی است که بخش مهمی از قوانین کنترل حساب را داخل یک قرارداد هوشمند قرار می‌دهد.این کار اجازه می‌دهد قابلیت‌هایی فراتر از «یک کلید، یک ا...

در کریپتو گاهی لازم است بدانیم وضعیت یک شبکه یا موجودی کاربران در یک لحظه مشخص چگونه بوده است. Snapshot یا اسنپ‌شات ثبت وضعیت در یک زمان، Block یا نقطه مشخص است تا بعداً بتوان به همان وضعیت تاریخی مراجعه کرد.مثلاً یک پروژه ممکن است برای Air...

همه حملات سایبری با شکستن کد شروع نمی‌شوند. گاهی ساده‌تر است که مهاجم خودِ انسان را قانع کند کاری را انجام دهد. Social Engineering یا مهندسی اجتماعی یعنی استفاده از فریب و فشار روانی برای گرفتن اطلاعات، دسترسی یا اقدام از یک فرد.مثلاً فردی ...

در کیف پول معمولی اگر کلید یا Recovery Phrase را از دست بدهید، بازیابی حساب می‌تواند بسیار سخت یا غیرممکن باشد. Social Recovery یا بازیابی اجتماعی روشی است که اجازه می‌دهد با کمک چند Guardian یا نگهبان از پیش تعیین‌شده، کنترل یک Smart Accou...

یک سازنده محتوا یا جامعه آنلاین را تصور کنید که می‌خواهد برای اعضای فعال خود یک دارایی دیجیتال مشترک داشته باشد. Social Token یا توکن اجتماعی توکنی است که هویتش به یک فرد، برند، گروه یا جامعه گره می‌خورد و می‌تواند برای مشارکت، دسترسی یا پا...

شبکه اجتماعی را تصور کنید که فقط برای لایک و دنبال‌کردن نیست و بخشی از مالکیت، درآمد یا تعامل اقتصادی کاربران را هم با Web3 ترکیب می‌کند. SocialFi یا Social Finance به دسته‌ای از برنامه‌ها گفته می‌شود که شبکه اجتماعی را با توکن، مالکیت دیجی...

Soft Fork یا فورک نرم نوعی تغییر در قوانین یک بلاکچین است که قوانین جدید را سخت‌گیرانه‌تر می‌کند، اما طوری طراحی می‌شود که بلاک‌های ساخته‌شده طبق قواعد جدید برای نودهای قدیمی هم قابل قبول باشند.یک تشبیه ساده: فرض کنید قبلاً ورود خودروهای تا...

بیشتر افرادی که برای اولین بار کیف پول کریپتویی نصب می‌کنند، با یک Software Wallet یا کیف پول نرم‌افزاری شروع می‌کنند؛ برنامه‌ای که روی موبایل، کامپیوتر یا مرورگر اجرا می‌شود و به شما اجازه مدیریت حساب و امضای تراکنش‌ها را می‌دهد.این کیف پو...

Solana یک شبکه بلاکچینی عمومی است که برای اجرای تراکنش‌ها و برنامه‌های غیرمتمرکز طراحی شده است. کاربران می‌توانند روی آن توکن منتقل کنند، NFT بسازند، از برنامه‌های DeFi استفاده کنند یا برنامه‌های دیگری را اجرا کنند.ارز بومی شبکه SOL نام دار...

اگر Ethereum را بستری برای اجرای برنامه‌های بلاکچینی بدانیم، برای نوشتن این برنامه‌ها به زبان برنامه‌نویسی نیاز داریم. Solidity یا سالیدیتی یکی از مهم‌ترین زبان‌ها برای نوشتن قراردادهای هوشمند روی Ethereum و شبکه‌های سازگار با EVM است.برنام...

در سیستم‌های Intent-based کاربر معمولاً نمی‌گوید تمام مراحل تراکنش دقیقاً چگونه انجام شوند؛ فقط نتیجه و محدودیت‌های موردنظر را مشخص می‌کند. Solver یا حل‌کننده سیستم یا بازیگری است که تلاش می‌کند مسیر معتبری برای برآورده کردن آن Intent پیدا ...

در یک بازی معمولی ممکن است صدای قدم‌ها را فقط از سمت چپ یا راست بشنوید. در تجربه پیشرفته‌تر، صدا می‌تواند طوری پخش شود که حس کنید واقعاً پشت سر، بالای سر یا چند متر جلوتر از شماست. به این ایده Spatial Audio یا صدای فضایی گفته می‌شود.هدف صدا...

بیشتر کامپیوترها سال‌ها داخل یک صفحه تخت زندگی کرده‌اند: پنجره‌ها، دکمه‌ها و برنامه‌ها روی مانیتور یا موبایل دیده می‌شوند. Spatial Computing یا رایانش فضایی این ایده را یک قدم جلوتر می‌برد و محتوای دیجیتال را با فضای سه‌بعدی اطراف کاربر پیو...

اگر در اکوسیستم Solana با توکن‌هایی مثل استیبل‌کوین‌ها یا دارایی‌های ساخته‌شده روی این شبکه روبه‌رو شوید، زیاد عبارت SPL Token را می‌بینید. این اصطلاح به توکن‌هایی گفته می‌شود که با برنامه‌های استاندارد توکن در Solana مدیریت می‌شوند.در Sola...

ساده‌ترین شکل معامله‌ای که بیشتر کاربران می‌شناسند این است: یک دارایی را می‌خرید و بعد از معامله، خود آن دارایی به موجودی شما اضافه می‌شود. Spot Market یا بازار اسپات بازاری برای خرید و فروش مستقیم دارایی با قیمت جاری بازار است.مثلاً در جفت...

در Order Book معمولاً بالاترین قیمتی که خریدار حاضر است بپردازد با پایین‌ترین قیمتی که فروشنده می‌خواهد دقیقاً یکی نیست. Spread فاصله بین بهترین قیمت خرید یا Bid و بهترین قیمت فروش یا Ask است.مثلاً اگر بالاترین Bid برابر ۹۹ دلار و پایین‌تری...

بیت‌کوین و بسیاری از رمزارزها می‌توانند در یک روز چند درصد بالا یا پایین بروند. Stablecoin یا استیبل‌کوین دارایی دیجیتالی است که طراحی شده ارزشش نسبت به یک دارایی مرجع، معمولاً یک ارز مثل دلار، تا حد ممکن ثابت بماند.مثلاً USDC و USDT تلاش م...

اگر با شبکه‌های ارز دیجیتال آشنا شده باشید احتمالاً عبارتی مثل «توکن خود را Stake کنید و پاداش بگیرید» دیده‌اید. اما Staking یا استیکینگ فقط یک روش سود گرفتن نیست.در بسیاری از شبکه‌هایی که از Proof of Stake استفاده می‌کنند، اعتبارسنج‌ها برا...

اجرای Validator مستقل برای همه کاربران ساده نیست؛ ممکن است حداقل Stake، تجهیزات فنی یا نگهداری دائمی لازم داشته باشد. Staking Pool یا استخر استیکینگ مدلی است که Stake چند کاربر را کنار هم جمع می‌کند تا یک یا چند Validator از طرف آن مجموعه د...

فرض کنید دو نفر در یک بازی بلاکچینی قرار است ده‌ها حرکت پشت سر هم انجام دهند. اگر هر حرکت روی Mainnet ثبت شود، کارمزد و زمان زیادی مصرف می‌شود. State Channel یا کانال وضعیت اجازه می‌دهد طرفین مجموعه‌ای از تغییرات را خارج از زنجیره انجام دهن...

Stop Loss یا حد ضرر سفارشی است که برای واکنش خودکار به رسیدن قیمت به یک سطح مشخص تنظیم می‌شود. کاربران معمولاً آن را برای محدود کردن زیان یک موقعیت می‌بینند، هرچند جزئیات اجرای سفارش در هر پلتفرم می‌تواند متفاوت باشد.فرض کنید کسی دارایی‌ای ...

Stop-Limit Order سفارشی است که دو قیمت مهم دارد: Stop Price برای فعال شدن سفارش و Limit Price برای تعیین محدوده قیمت قابل‌قبول پس از فعال شدن.فرض کنید یک سفارش تا زمانی که قیمت به سطح Stop نرسیده غیرفعال است. وقتی آن شرط اتفاق می‌افتد، سفار...

یک dApp برای نمایش اطلاعاتی مثل تعداد کاربران، تراکنش‌های یک قرارداد یا NFTهای یک حساب به داده مرتب نیاز دارد. خواندن مستقیم همه بلاک‌ها برای هر درخواست کند و پیچیده است. Subgraph در The Graph یک API سفارشی و باز است که داده مشخصی از بلاکچی...

اگر قیمت چند بار به یک محدوده پایین‌تر برسد و دوباره بالا بیاید، تحلیلگران ممکن است آن ناحیه را Support یا سطح حمایت بنامند.مثلاً فرض کنید قیمت یک دارایی چند بار نزدیک ۸۰ قرار گرفته و در همان حوالی خریداران بیشتری وارد شده‌اند. این رفتار می...

در بسیاری از کیف پول‌ها و صرافی‌های غیرمتمرکز دکمه‌ای با نام Swap می‌بینید. معنی ساده آن این است: یک دارایی دیجیتال را با دارایی دیگری مبادله کنید؛ مثلاً ETH بدهید و در مقابل یک توکن دیگر دریافت کنید.در DEXهایی مثل Uniswap، Swap معمولاً با ...

فرض کنید در یک رأی‌گیری هر نفر فقط یک رأی دارد، اما یک نفر بتواند هزار هویت جعلی بسازد و با همه آن‌ها رأی بدهد. Sybil Attack یا حمله سیبیل زمانی است که یک بازیگر با ساختن تعداد زیادی هویت ظاهراً مستقل تلاش می‌کند نفوذ بیشتری در یک شبکه به د...

Take Profit یا حد سود سفارشی است که با رسیدن قیمت به سطح از پیش تعیین‌شده، برای بستن یا کاهش یک موقعیت فعال می‌شود. هدف آن این است که کاربر از قبل مشخص کند در چه سطحی می‌خواهد سود یک معامله را ثبت کند.مثلاً فرض کنید یک موقعیت Long دارید و ق...

در صرافی‌هایی که Order Book دارند، معامله‌گران معمولاً با دو واژه Maker و Taker روبه‌رو می‌شوند. Taker سفارشی است که با سفارش موجود در دفتر سفارش فوراً تطبیق پیدا می‌کند و در نتیجه نقدینگی موجود را مصرف می‌کند.فرض کنید فروشنده‌ای از قبل یک ...

Taproot یا تپ‌روت نام یکی از ارتقاهای مهم بیت‌کوین است که امکانات جدیدی برای امضاها و شرایط خرج‌کردن BTC به شبکه اضافه کرد.فرض کنید یک کیف پول یا قرارداد بیت‌کوینی چند شرط برای خرج‌کردن پول دارد؛ مثلاً چند امضا یا یک مسیر جایگزین در شرایط خ...

وقتی کسی به نمودار قیمت نگاه می‌کند و درباره روند، حمایت، مقاومت یا الگوهای گذشته صحبت می‌کند، معمولاً وارد دنیای Technical Analysis یا تحلیل تکنیکال شده است. تحلیل تکنیکال روشی برای بررسی داده‌های بازار، به‌خصوص قیمت و حجم گذشته، برای شناخ...

اگر توسعه‌دهنده‌ای بخواهد قرارداد هوشمند تازه‌ای را امتحان کند، منطقی نیست برای هر آزمایش دارایی واقعی خرج کند. برای همین شبکه‌های بلاکچینی محیط‌هایی به نام Testnet یا شبکه آزمایشی دارند.Testnet تا حد زیادی رفتار شبکه واقعی را شبیه‌سازی می‌...

فرض کنید یک برنامه روی بلاکچین بخواهد برای کاربرانش امتیاز، دارایی بازی، حق رأی یا یک واحد مالی دیجیتال بسازد. لازم نیست برای هرکدام یک بلاکچین تازه ایجاد شود. در بسیاری از شبکه‌ها می‌توان این دارایی را به شکل Token یا توکن روی همان شبکه سا...

وقتی یک پروژه توکن جدیدی طراحی می‌کند، باید مشخص کند کل عرضه میان چه گروه‌هایی تقسیم می‌شود. Token Allocation یا تخصیص توکن یعنی تعیین سهم بخش‌های مختلف از عرضه کل توکن.مثلاً ممکن است بخشی برای جامعه، بخشی برای تیم، سرمایه‌گذاران اولیه، خزا...

وقتی می‌خواهید یک توکن ERC-20 را در صرافی غیرمتمرکز Swap کنید، قرارداد باید اجازه داشته باشد آن توکن را از حساب شما بردارد. Token Approval همان مجوزی است که شما به یک آدرس یا قرارداد برای خرج‌کردن مقدار مشخصی از توکن می‌دهید.نکته مهم این اس...

گاهی یک پروژه اعلام می‌کند بخشی از توکن‌هایش را «سوزانده» است. Token Burn یعنی خارج‌کردن دائمی تعدادی توکن از عرضه قابل‌استفاده، به شکلی که دیگر نتوان آن واحدها را خرج کرد.در قراردادهای هوشمند این کار می‌تواند با تابع Burn انجام شود؛ یعنی م...

فرض کنید یک سایت فقط به افرادی اجازه ورود به بخش ویژه می‌دهد که NFT یا توکن مشخصی در کیف پولشان داشته باشند. به این مدل Token Gate یا دسترسی توکنی گفته می‌شود.در این روش، دارایی بلاکچینی مثل یک کارت عضویت دیجیتال عمل می‌کند. برنامه می‌تواند...

اگر هر توکن قوانین کاملاً متفاوتی داشت، کیف پول‌ها و صرافی‌ها برای پشتیبانی از هر دارایی مجبور بودند از صفر همه‌چیز را یاد بگیرند. Token Standard یا استاندارد توکن مجموعه‌ای از قواعد مشترک است که مشخص می‌کند یک نوع توکن چگونه رفتار و با برن...

در بسیاری از پروژه‌ها همه توکن‌های تیم یا سرمایه‌گذاران از روز اول قابل انتقال نیستند. Token Unlock یا آزادسازی توکن زمانی است که بخشی از توکن‌های قفل‌شده طبق برنامه یا شرط مشخص، قابل دسترس و انتقال می‌شوند.مثلاً ممکن است یک تیم ۱۰ میلیون ت...

تصور کنید مالکیت یا حق مربوط به یک دارایی را به شکل یک رکورد دیجیتال قابل‌انتقال روی یک پلتفرم برنامه‌پذیر ثبت کنیم. Tokenization یا توکن‌سازی فرایند ساخت و ثبت نمایش دیجیتال یک دارایی یا حق به‌صورت توکن است.دارایی می‌تواند از قبل دیجیتال ب...

دو پروژه ممکن است هر دو توکن داشته باشند، اما یکی عرضه محدودی داشته باشد و دیگری هر سال توکن جدید منتشر کند. Tokenomics یا اقتصاد توکن مجموعه قواعدی است که عرضه، توزیع، کاربرد و انگیزه‌های اقتصادی یک توکن را توضیح می‌دهد.برای فهم Tokenomics...

یک مدل زبانی به‌تنهایی معمولاً نمی‌تواند واقعاً وضعیت هوا را از اینترنت بگیرد، سفارش شما را لغو کند یا اطلاعات حساب را از پایگاه داده بخواند. Tool Calling روشی است که به مدل اجازه می‌دهد در صورت نیاز درخواست استفاده از یک ابزار مشخص را تولی...

Total Supply یا عرضه کل نشان می‌دهد در حال حاضر چه تعداد واحد از یک رمزارز ایجاد شده و هنوز از بین نرفته است. این عدد با Circulating Supply و Max Supply یکی نیست.فرض کنید ۱۰۰ میلیون توکن مینت شده، ۱۰ میلیون توکن واقعاً Burn شده و ۳۰ میلیون ...

وقتی در صرافی عبارتی مثل BTC/USDT یا ETH/USD می‌بینید، با یک Trading Pair یا جفت معاملاتی روبه‌رو هستید. جفت معاملاتی مشخص می‌کند کدام دارایی در برابر کدام دارایی قیمت‌گذاری و معامله می‌شود.در BTC/USDT، بیت‌کوین دارایی اول یا Base Currency ...

Trading Volume یا حجم معاملات نشان می‌دهد در یک بازه زمانی چه مقدار از یک دارایی یا قرارداد معامله شده است. به همین دلیل کنار نمودارهای قیمت معمولاً عددی مثل Volume 24h می‌بینید.مثلاً اگر در ۲۴ ساعت تعداد زیادی BTC میان خریداران و فروشندگان...

مدل هوش مصنوعی برای یادگیری به مثال نیاز دارد. مجموعه اطلاعاتی که در فرایند آموزش برای یادگیری یا تنظیم مدل استفاده می‌شود، Training Data یا داده آموزشی نام دارد.این داده بسته به مسئله می‌تواند متن، تصویر، صدا، جدول یا نمونه‌های برچسب‌خورده...

وقتی از یک کیف پول برای شخص دیگری ارز دیجیتال می‌فرستید، چیزی که در پشت صحنه ساخته می‌شود معمولاً یک Transaction یا تراکنش است. تراکنش را می‌توان یک درخواست رسمی برای تغییر وضعیت بلاکچین دانست.ساده‌ترین تراکنش ممکن است بگوید «این مقدار دارا...

وقتی ارز دیجیتال را از یک آدرس به آدرس دیگر می‌فرستید، معمولاً فقط مبلغ انتقال مطرح نیست؛ شبکه هم برای پردازش و ثبت تراکنش هزینه‌ای دارد. این هزینه را به‌طور عمومی Transaction Fee یا کارمزد تراکنش می‌نامیم.نقش کارمزد در شبکه‌ها یکسان نیست. ...

بعد از ارسال یک تراکنش، معمولاً رشته‌ای طولانی از حروف و عدد می‌بینید که کیف پول یا صرافی آن را به شما می‌دهد. این شناسه Transaction Hash یا TxID نام دارد و مثل شماره پیگیری یک تراکنش در بلاکچین عمل می‌کند.در Bitcoin، داده تراکنش به شکل مشخ...

یک صرافی یا سرویس مالی فقط هنگام ثبت‌نام کاربر را بررسی نمی‌کند؛ ممکن است فعالیت حساب را هم در طول زمان زیر نظر داشته باشد. Transaction Monitoring یا پایش تراکنش فرایندی است برای بررسی الگوهای تراکنش و شناسایی فعالیت‌هایی که نیاز به بررسی ب...

بخش بزرگی از مدل‌های زبانی مدرن بر معماری‌ای به نام Transformer ساخته شده‌اند. Transformer نوعی معماری شبکه عصبی است که برای کار با دنباله‌هایی مثل متن طراحی شده و از مکانیزمی به نام Attention استفاده می‌کند.برای فهم خیلی ساده، وقتی یک جمله...

وقتی پول بین بعضی مؤسسات مالی جابه‌جا می‌شود، اطلاعات فرستنده و گیرنده هم باید همراه آن انتقال قابل دسترس باشد. Travel Rule نام مجموعه‌ای از الزامات است که همین ایده را در انتقال‌های مالی و، در چارچوب FATF، در برخی انتقال‌های دارایی مجازی ب...

کلمه Trustless اگر تحت‌اللفظی ترجمه شود ممکن است عجیب به نظر برسد؛ انگار در سیستم «هیچ اعتمادی وجود ندارد». در Web3، Trustless بیشتر یعنی برای انجام کار لازم نیست به یک واسطه مرکزی اعتماد کامل داشته باشید، چون بخشی از قواعد را می‌توان با کد...

وقتی درباره یک پروتکل DeFi می‌خوانید، ممکن است عددی با عنوان TVL ببینید. TVL مخفف Total Value Locked و به معنی «ارزش کل قفل‌شده» است؛ یعنی ارزش تقریبی دارایی‌هایی که در قراردادها یا محصولات یک پروتکل قرار گرفته‌اند.مثلاً اگر کاربران دارایی‌...

USDC یک استیبل‌کوین دلاری صادرشده توسط Circle است که برای حفظ ارزش نزدیک به یک دلار آمریکا طراحی شده است. این توکن روی چندین شبکه بلاکچینی عرضه می‌شود و در پرداخت، انتقال دارایی، صرافی‌ها و برنامه‌های DeFi استفاده می‌شود.مدل USDC ذخیره‌محور...

اگر در یک صرافی جفتی مثل BTC/USDT دیده‌اید، دارایی دوم همان USDT یا Tether؛ استیبل‌کوینی است که برای دنبال‌کردن ارزش دلار آمریکا طراحی شده است.USDT توسط شرکت Tether صادر می‌شود و روی چندین شبکه بلاکچینی در دسترس است. به همین دلیل کاربران از...

اگر تمام ساختمان‌ها، لباس‌ها و تجربه‌های یک دنیای مجازی را فقط شرکت سازنده تولید کند، آن محیط یک شکل دارد؛ اما وقتی خود کاربران هم بتوانند چیزی بسازند و منتشر کنند، با User-Generated Content یا UGC روبه‌رو می‌شویم.UGC یعنی محتوایی که کاربرا...

بعضی توکن‌ها برای این ساخته می‌شوند که درون یک محصول یا اکوسیستم کار مشخصی انجام دهند. Utility Token یا توکن کاربردی توکنی است که برای دسترسی، پرداخت، استفاده از قابلیت‌ها یا مشارکت در خدمات یک شبکه کاربرد تعریف‌شده‌ای دارد.مثلاً یک پروژه م...

وقتی کیف پول Bitcoin می‌گوید مثلاً 0.01 BTC موجودی دارید، ممکن است تصور کنید عددی مثل موجودی حساب بانکی در یک خانه از پایگاه داده ذخیره شده است. اما Bitcoin جور دیگری حساب می‌کند. UTXO مخفف Unspent Transaction Output و به معنی «خروجی خرج‌نش...

در شبکه‌های Proof of Stake دیگر ماینر همان نقش اصلی ساخت بلاک را ندارد. Validator یا اعتبارسنج مشارکت‌کننده‌ای است که طبق قواعد شبکه تراکنش‌ها و بلاک‌ها را بررسی می‌کند و ممکن است در پیشنهاد یا تأیید بلاک‌های جدید نقش داشته باشد.در اتریوم V...

اگر یک سیستم خارج از بلاکچین هزاران تراکنش را پردازش کند، شبکه پایه باید به شکلی بفهمد نتیجه درست است. Validity Proof یا اثبات اعتبار یک مدرک رمزنگاری‌شده است که نشان می‌دهد محاسبات یا تغییر وضعیت طبق قواعد مشخص انجام شده‌اند.در ZK Rollupها...

در DeFi واژه Vault یا خزانه معمولاً به قرارداد هوشمندی گفته می‌شود که دارایی کاربران را طبق مجموعه‌ای از قوانین نگهداری و مدیریت می‌کند. بعضی Vaultها فقط سپرده را ثبت می‌کنند و بعضی دیگر سرمایه را وارد یک استراتژی مشخص می‌کنند.فرض کنید چند ...

اگر میلیون‌ها Embedding داشته باشیم و بخواهیم خیلی سریع نزدیک‌ترین موارد به یک سؤال را پیدا کنیم، به سیستمی برای ذخیره و جست‌وجوی آن بردارها نیاز داریم. Vector Database یا پایگاه داده برداری برای همین نوع کار طراحی یا بهینه می‌شود.فرض کنید ...

کارت دانشجویی، گواهی دوره یا مجوز کاری در دنیای واقعی اطلاعاتی را درباره شما تأیید می‌کند. Verifiable Credential یا اعتبارنامه قابل راستی‌آزمایی نسخه دیجیتالی چنین ادعاهایی است که طوری ساخته می‌شود تا گیرنده بتواند صادرکننده و دستکاری‌نشدن ...

اگر یک پروژه تمام توکن‌های تیم را همان روز اول آزاد کند، دارندگان می‌توانند فوراً همه را منتقل کنند. برای جلوگیری از چنین وضعی معمولاً از Vesting یا برنامه آزادسازی زمان‌بندی‌شده استفاده می‌شود.در Vesting، توکن‌ها طبق یک برنامه زمانی در دست...

صرافی‌ها و بعضی شرکت‌های فعال در کریپتو فقط «یک اپ» نیستند؛ از دید مقررات ممکن است در گروه مشخصی از ارائه‌دهندگان خدمات مالی قرار بگیرند. VASP مخفف Virtual Asset Service Provider و اصطلاحی است که FATF برای بعضی کسب‌وکارهایی به کار می‌برد که...

در بعضی بازی‌ها و دنیاهای آنلاین، کاربران فقط بازی نمی‌کنند؛ آن‌ها خرید و فروش می‌کنند، آیتم می‌سازند، خدمات ارائه می‌دهند یا برای چیزهای دیجیتال ارزش قائل می‌شوند. مجموعه این فعالیت‌ها را می‌توان Virtual Economy یا اقتصاد مجازی نامید.یک اق...

یک لباس برای آواتار، شمشیر داخل بازی، صندلی مجازی یا بلیت یک رویداد آنلاین را نمی‌توانید مثل کالای فیزیکی در دست بگیرید، اما در یک محیط دیجیتال می‌توانند ارزش و کاربرد داشته باشند. به این نوع آیتم‌ها Virtual Goods یا کالاهای مجازی گفته می‌ش...

در بعضی دنیاهای مجازی، نقشه به بخش‌هایی تقسیم می‌شود که کاربران می‌توانند روی آن‌ها ساختمان، فروشگاه، بازی یا فضای اجتماعی بسازند. به چنین بخش‌هایی معمولاً Virtual Land یا زمین مجازی گفته می‌شود.زمین مجازی شبیه زمین واقعی نیست؛ یک فضای تعری...

هدست را روی سر می‌گذارید و به‌جای اتاقی که واقعاً در آن هستید، یک ایستگاه فضایی، کلاس آموزشی یا دنیای بازی را می‌بینید. این همان ایده اصلی Virtual Reality یا واقعیت مجازی است: ساخت تجربه‌ای که بخش اصلی محیط دیداری و شنیداری کاربر را با یک ف...

یک بازی آنلاین بزرگ، فضای اجتماعی سه‌بعدی یا شهری دیجیتال را تصور کنید که کاربران می‌توانند در آن حرکت کنند، با دیگران حرف بزنند و چیزهایی بسازند. چنین محیطی را می‌توان Virtual World یا دنیای مجازی نامید.دنیای مجازی معمولاً محیطی دیجیتال اس...

اگر قیمت یک دارایی در مدت کوتاه مرتب بالا و پایین برود، می‌گوییم آن دارایی نوسان بیشتری دارد. Volatility یا نوسان‌پذیری اندازه‌ای برای توصیف شدت تغییرات قیمت در طول زمان است.فرض کنید دو دارایی هر دو امروز ۱۰۰ دلار قیمت دارند. قیمت اولی در ط...

در یک DAO یا سیستم حاکمیتی، همه رأی‌ها لزوماً وزن یکسانی ندارند. Voting Power یا قدرت رأی نشان می‌دهد رأی یک حساب چه وزنی در تصمیم‌گیری دارد.در بعضی پروژه‌ها قدرت رأی به مقدار Governance Token وابسته است. در بعضی مدل‌ها کاربر می‌تواند رأی خ...

اسم Wallet یا کیف پول ارز دیجیتال ممکن است کمی گمراه‌کننده باشد، چون بیشتر کیف پول‌ها واقعاً بیت‌کوین یا توکن‌های شما را داخل خودشان نگه نمی‌دارند.یک مثال ساده‌تر این است: فرض کنید دارایی شما داخل یک گاوصندوق شفاف روی بلاکچین قرار دارد و هم...

گاهی کاربر وارد سایتی می‌شود که ظاهرش کاملاً عادی است، اما چیزی که برای امضا یا تأیید نشان می‌دهد با انتظار او فرق دارد. Wallet Drainer به ابزار یا سازوکاری مخرب گفته می‌شود که تلاش می‌کند با سوءاستفاده از امضا، Approval یا دسترسی سرقت‌شده،...

لباس، کلاه، عینک یا کفشی را تصور کنید که فقط آواتار شما می‌تواند آن را بپوشد. در دنیاهای مجازی به چنین آیتم‌هایی معمولاً Wearable یا پوشیدنی دیجیتال گفته می‌شود.Wearable می‌تواند فقط ظاهر آواتار را تغییر دهد یا در بعضی تجربه‌ها قابلیت و انی...

در Web2 بیشتر سرویس‌هایی که هر روز استفاده می‌کنیم توسط شرکت‌های مرکزی اداره می‌شوند و حساب، داده و دسترسی ما به آن پلتفرم وابسته است. Web3 نامی کلی برای ایده و مجموعه فناوری‌هایی است که تلاش می‌کنند مالکیت، هویت و تعامل دیجیتال را بیشتر به...

در یک سایت معمولی با نام کاربری و رمز عبور وارد می‌شوید. در بسیاری از برنامه‌های Web3، Web3 Wallet کیف پولی است که علاوه بر مدیریت کلیدها و تراکنش‌ها، می‌تواند به dAppها متصل شود و پیام یا تراکنش را برای کاربر امضا کند.مثلاً وقتی روی Connec...

معمولاً برای تجربه VR یا AR به یک برنامه مخصوص فکر می‌کنیم؛ اما بخشی از این تجربه‌ها می‌توانند مستقیماً از طریق فناوری‌های وب ساخته شوند. WebXR مجموعه APIهای وب برای دسترسی برنامه‌های مرورگری به قابلیت‌های واقعیت مجازی و واقعیت افزوده است.م...

همان‌طور که پول واحدهای کوچک‌تری دارد، ETH هم واحدهای کوچک‌تر دارد. Wei کوچک‌ترین واحد استاندارد ETH در شبکه اتریوم است. مقادیر در سطح فنی شبکه معمولاً به Wei بیان می‌شوند تا محاسبات با عدد صحیح انجام شوند.هر ۱ ETH برابر با 1,000,000,000,00...

در فرهنگ کریپتو به فرد یا نهادی که مقدار بسیار بزرگی از یک رمزارز را در اختیار دارد Whale یا نهنگ می‌گویند. نام آن از این تصویر می‌آید که یک موجود بسیار بزرگ می‌تواند در آب موج ایجاد کند.هیچ عدد جهانی و ثابتی وجود ندارد که بگوید دقیقاً از چ...

Whitelist یا فهرست مجاز مجموعه‌ای از آدرس‌ها، حساب‌ها یا کاربران است که اجازه انجام یک کار مشخص را دارند. امروزه واژه Allowlist هم برای همین مفهوم زیاد استفاده می‌شود.مثلاً یک پروژه ممکن است در مرحله آزمایشی فقط به آدرس‌های موجود در Allowli...

وقتی یک پروژه فناوری می‌خواهد ایده و طراحی خودش را توضیح دهد، ممکن است سندی با عنوان Whitepaper یا وایت‌پیپر منتشر کند. در کریپتو، وایت‌پیپر معمولاً مسئله‌ای که پروژه می‌خواهد حل کند، سازوکار فنی، اقتصاد توکن یا مسیر کلی طراحی را توضیح می‌د...

بیت‌کوین شبکه و قواعد خودش را دارد و یک توکن ERC-20 معمولی روی اتریوم نیست. Wrapped Bitcoin یا WBTC راهی است برای نمایش ارزش بیت‌کوین در قالب توکنی که بتواند در اکوسیستم‌های قرارداد هوشمند استفاده شود.ایده اصلی شبیه رسید دیجیتال است: در مدل...

گاهی یک دارایی برای استفاده در یک قرارداد یا شبکه، به قالب دیگری نیاز دارد. Wrapped Token یا توکن رپ‌شده نسخه‌ای توکنی است که نماینده یک دارایی پایه است و برای سازگاری با محیط دیگری ساخته می‌شود.فرض کنید یک توکن اصلی را داخل یک قرارداد می‌س...

در DeFi زیاد با واژه Yield یا بازده روبه‌رو می‌شوید. در ساده‌ترین معنی، Yield درآمد یا بازدهی است که یک دارایی در نتیجه قرار گرفتن در یک فعالیت مالی ایجاد می‌کند.مثلاً در یک پروتکل وام‌دهی، کاربر ممکن است دارایی را به استخر عرضه کند و در مق...

Yield Farming را می‌توان شبیه جابه‌جاکردن سرمایه بین فرصت‌های مختلف DeFi برای پیدا کردن بازده دانست. کاربر ممکن است دارایی را در یک استخر نقدینگی، بازار وام یا پروتکل دیگری قرار دهد و در مقابل کارمزد، بهره یا توکن پاداش دریافت کند.فرض کنید ...

آیا می‌شود ثابت کنید چیزی را می‌دانید، بدون اینکه خود آن اطلاعات را فاش کنید؟ Zero-Knowledge Proof یا اثبات دانش صفر خانواده‌ای از روش‌های رمزنگاری است که به یک طرف اجازه می‌دهد درستی یک ادعا را ثابت کند، بدون اینکه اطلاعات اضافه و غیرضروری...

ZK Rollup نوعی Layer 2 است که تعداد زیادی تراکنش را بیرون از شبکه اصلی پردازش می‌کند و برای اثبات درست بودن نتیجه، یک Validity Proof رمزنگاری‌شده به Layer 1 می‌فرستد.فرض کنید هزاران محاسبه انجام شده و به‌جای اینکه اتریوم همه آن‌ها را دوباره...